Super Team

FAQ
Pytania i odpowiedzi

Czy poradzy s? p?atne?

Wszytkie porady udzielane w ramach projektu pn. Przeciwdzia?anie wykluczeniu spo?ecznemu na terenie powiatu Kolbuszowskiego poprzez zapewnienia bezp?atnego doradztwa prawnego i obywatelskiego dla grup defaworyzowanych s? udzielane bezp?atnie.

Kto mo?e skorzysta? z bezp?atnej porady prawnej?

Z bezp?atnej porady prawnej lub obywatelskiej skorzysta? mo?e ka?dy mieszkaniec powiatu kolbuszowskiego b?d?cy osob? fizyczn? i posiadaj?cy pe?n? zdolno?? do czynno?ci prawnych.

Kto jest osob? fizyczn??

Osoba fizyczn? jest ka?dy cz?owiek od momentu urodzenia a? do ?mierci.

Czy firmy lub przedsiebiorstwa moga skorzystac z bezp?atnych porad prawnych?

Realizowany projekt jest skierowany do osb fizyczny nie za? do firm lub przedsi?biorstw.

W jakich okoliczno?ciach mo?na sporz?dzi? testament szczeglny?

Szczeglne formy testamentw s? zastrze?one dla sytuacji wyj?tkowych, takich jak obawa rych?ej ?mierci, przeszkody niepozwalaj?ce lub znacznie utrudniaj?ce sporz?dzenie testamentu zwyk?ego, podr? polskim statkiem morskim lub powietrznym, czas wojny. W innych wypadkach sporz?dzenie testamentu w formie szczeglnej jest niewa?ne.

Jedn? z form testamentu szczeglnego jest testament ustny. Spadkodawca mo?e wyrazi? swoj? wol? ustnie w obecno?ci przynajmniej 3 ?wiadkw, o ile istnieje obawa rych?ej ?mierci spadkodawcy lub zachowanie zwyk?ej formy testamentu jest wskutek szczeglnych okoliczno?ci niemo?liwe b?d? bardzo utrudnione. Nale?y pami?ta?, ?e dla wa?no?ci testamentu ustnego konieczna jest obecno?? trzech osb zdolnych do bycia ?wiadkami sporz?dzenia testamentu. ?wiadkiem nie mo?e by? osoba, dla ktrej w testamencie zosta?a przewidziana jakakolwiek korzy?? (a tak?e jej ma??onek oraz krewni i powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostaj?ce w stosunku przysposobienia). Je?eli jedna z tych osb by?a ?wiadkiem przy sporz?dzaniu testamentu, niewa?ne jest tylko postanowienie testamentu przysparzaj?ce jej korzy?ci. Gdy jednak z okoliczno?ci wynika, ?e bez tego postanowienia nie zosta?by sporz?dzony testament danej tre?ci niewa?ny jest ca?y testament. Nadto ?wiadkiem nie mo?e by? ten, kto nie ma pe?nej zdolno?ci do czynno?ci prawnych, jest niewidomy, g?uchy lub niemy. Osoba b?d?ca ?wiadkiem musi umie? czyta? i pisa? oraz w?ada? j?zykiem, w ktrym spadkodawca sporz?dza testament. Nie mo?e by? ?wiadkiem osoba skazana prawomocnym wyrokiem s?dowym za fa?szywe zeznania.

?wiadkowie musz? by? ca?y czas obecni przy sk?adaniu o?wiadczenia przez spadkodawc?. O?wiadczenie o rozdysponowaniu przedmiotami nale??cymi do spadku musi pochodzi? bezpo?rednio od spadkodawcy. Niewa?ny by?by wi?c testament odczytany przez jednego ze ?wiadkw i tylko zaakceptowany przez spadkodawc?. Tre?? testamentu ustnego mo?e by? stwierdzona w ten sposb, ?e jeden ze ?wiadkw albo osoba trzecia spisze o?wiadczenie spadkodawcy a pismo to podpisz? spadkodawca i dwaj ?wiadkowie albo wszyscy ?wiadkowie. Spisanie woli spadkodawcy mo?e nast?pi? w ci?gu jednego roku od z?o?enia o?wiadczenia woli przez spadkodawc?. Tre?? o?wiadczenia powinna zawiera? dat?, miejsce z?o?enia o?wiadczenia woli oraz dat? i miejsce sporz?dzenie pisma zawieraj?cego to o?wiadczenie, skoro daty te mog? by? r?ne.

Podpis na stwierdzonym pismem o?wiadczeniu woli testatora mog? z?o?y? albo dwaj ?wiadkowie i spadkodawca albo wszyscy ?wiadkowie. Mo?liwe jest wi?c spisanie testamentu bez podpisu testatora. W wypadku, gdy tre?? testamentu nie zosta?a w powy?szy sposb stwierdzona, mo?na j? stwierdzi? w ci?gu 6 miesi?cy od dnia otwarcia spadku przez zgodne zeznania ?wiadkw z?o?one przed s?dem. S?d mo?e poprzesta? na zgodnych zeznaniach dwch ?wiadkw, je?eli przes?uchanie jednego ze ?wiadkw nie jest mo?liwe lub napotyka trudne do przezwyci??enia przeszkody.

Sporz?dzenie testamentu w formie szczeglnej uzasadnione jest szczeglnymi okoliczno?ciami. W zwi?zku z tym, po ustaniu tych okoliczno?ci obowi?zywanie testamentu sporz?dzonego w szczeglnych warunkach by?oby niew?a?ciwe. Tak te? postanawia kodeks cywilny. Zgodnie z jego przepisami testament szczeglny traci moc z up?ywem sze?ciu miesi?cy od ustania okoliczno?ci, ktre uzasadnia?y niezachowanie formy testamentu zwyk?ego, chyba ?e spadkodawca zmar? przed up?ywem tego terminu. Bieg tego terminu ulega zawieszeniu na okres, w ktrym spadkodawca nie mia? mo?liwo?ci sporz?dzenia testamentu w formie zwyk?ej.

Dost?p do informacji publicznej?

Ustawa z dnia 6 wrze?nia 2001 r. o dost?pie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z p?n. zm.) pomimo, ?e wesz?a w ?ycie z dniem 1 stycznia 2002 r. jest ma?o znana.

Ustawa ta daje szerokie mo?liwo?ci uzyskiwania informacji o dzia?aniach organw w?adzy. W my?l ustawy ka?da informacja o sprawach publicznych stanowi informacj? publiczn?. Zgodnie z t? ustaw? ka?demu przys?uguje prawo do informacji publicznej.

Prawo to obejmuje: uzyskanie informacji, wgl?d do dokumentw urz?dowych, dost?p do posiedze? kolegialnych organw w?adzy publicznej pochodz?cych z powszechnych wyborw.

Do udost?pniania informacji publicznej obowi?zane s? w?adze publiczne oraz inne podmioty wykonuj?ce zadania publiczne.

Udost?pnianie informacji publicznej nast?puje w drodze:

- og?aszania informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP),

- na wniosek,

- wy?o?enia lub wywieszenia lub zainstalowanie odpowiedniego urz?dzenia w miejscach oglnie dost?pnych,

- wst?pu na posiedzenia kolegialnych organw w?adzy publicznej pochodz?cych z powszechnych wyborw

- udost?pniania materia?w dokumentuj?cych te posiedzenia.

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach okre?lonych wprzepisach o ochronie informacji niejawnych orazo ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych a tak?e ze wzgl?du na prywatno?? osoby fizycznej lub tajemnic? przedsi?biorcy.

Informacj? publiczn? mo?na uzyska? poprzez Biuletyn Informacji Publicznej (BIP), korzystaj?c ze strony internetowej www.bip.gov.pl.

Informacja publiczna, ktra nie zosta?a udost?pniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udost?pniana na wniosek. Pisemny wniosek nale?y z?o?y? do podmiotu (urz?du), od ktrego chcemy uzyska? informacj?. We wniosku nale?y okre?li? jak? informacj? chcemy uzyska?, w jakiej formie ma by? nam udost?pniona (np. dost?p do przegl?dania informacji, kserokopia, pliki komputerowe) oraz wjakiej formie ma by? nam przekazana (np. odbir osobisty, przes?anie poczt?, przes?anie poczt? elektroniczn?). Podmiot, ktry udost?pnia informacj? jest zobowi?zany zapewni? mo?liwo?? kopiowania albo jej wydruk lub przes?ania informacji albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany no?nik informacji (np. p?yta CD).

Informacja publiczna powinna by? udost?pniona bez zb?dnej zw?oki nie p?niej jednak ni? wterminie 14 dni od z?o?enia wniosku. W wyj?tkowych sytuacjach termin ten mo?e by? przed?u?ony do 2 miesi?cy od daty z?o?enia wniosku. O powodach op?nienia i o terminie udost?pnienia informacji powinni?my zosta? poinformowani.

Informacja, ktra mo?e by? udost?pniona niezw?ocznie jest udost?pniania w formie ustnej lub pisemnej. W takiej sytuacji ustawa nie wymaga pisemnego wniosku. Wystarczy bezpo?redni kontakt, rozmowa telefoniczna, e-mail.

Zasad? jest, ?e informacja publiczna jest udost?pniania nieodp?atnie. Z wyj?tkiem sytuacji gdy podmiot, ktry ma udost?pni? informacj? ma ponie?? dodatkowe koszty zwi?zane ze wskazanym we wniosku sposobem udost?pnienia i konieczno?ci? przekszta?cenia jej w form? wskazan? we wniosku. Wtedy podmiot ten mo?e pobra? od wnioskodawcy op?at? w wysoko?ci odpowiadaj?cej tym kosztom. Je?eli wnioskodawca nie chce ponie?? tych kosztw mo?e w terminie 14 dni wycofa? wniosek lub zmieni? wniosek w zakresie formy udost?pnienia informacji.

Dost?p do informacji publicznej mo?e by? realizowany te? poprzez wst?p na posiedzenia kolegialnych organw w?adzy publicznej pochodz?cych z powszechnych wyborw. Posiedzenia tych w?adz s? jawne. Jawno?? dzia?ania organw gminy obejmuje w szczeglno?ci prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wst?pu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a tak?e dost?pu do dokumentw wynikaj?cych z wykonywania zada? publicznych, w tym protoko?w posiedze?, stenogramw obrad, materia?w audiowizualnych lub teleinformatycznych rejestruj?cych w pe?ni te obrady.

Odmowa udost?pnienia informacji publicznej oraz umorzenie post?powania nast?puje wdrodze decyzji. Decyzja ta tak jak ka?da decyzja administracyjna musi zawiera? uzasadnienie faktyczne i prawne. Od decyzji przys?uguje odwo?anie w terminie 14 dni.

Czy jest mozliwo?? otrzymania odszkodowania za szkody spowodowane uszkodzon? nawierzchni? na drogi publicznej?

Ostatnim czasem nie lada osi?gni?ciem dla kierowcw u?ytkuj?cych nasze polskie drogi jest przebycie chocia?by kilkukilometrowej trasy bez zaliczenia kontaktu naszego auta z dziur? w jezdni. To koszmar dla kierowcw, ktry przek?ada si? na uszkodzenie naszych samochodw a co za tym idzie na uszczuplenie naszych portfeli koszty us?ug w serwisach samochodowych relatywnie s? bardzo wysokie. A przecie? chocia?by jednorazowy kontakt naszego auta z uszkodzon? nawierzchni? mo?e uszkodzi? zawieszenie, pogi?? felg?, przebi? opon?, uszkodzi? uk?ad kierowniczy czy misk? olejow?. Oczywi?cie katalog uszkodze? mo?e by? znacznie wi?kszy a nawet niejednokrotnie w sposb po?redni wp?ywa na spowodowanie kolizji drogowej.

Natomiast, gdy spotka nas ju? ta przyjemno?? rodz?ca skutki, o ktrych mowa powy?ej rodzi si? pytanie czy za napraw? powsta?ych uszkodze? trzeba p?aci? z w?asnej kieszeni?

Co do zasady prawo w takich sytuacjach stoi po stronie kierowcy (poszkodowanego). Generaln? zasad? jest jednak to, ?e musi on udowodni?, i? uszkodzenie zosta?o spowodowane przez nieoznaczon? dziur? w drodze i mo?e domaga? si? odszkodowania. W przypadku, gdy zarz?dca drogi odpowiednio oznaczy drog?, np. zamie?ci znaki ostrzegaj?ce o wybojach, koleinach, uskokach lub innych mankamentach nawierzchni szanse na uzyskanie przez nas odszkodowania s? znacznie mniejsze. W takich sytuacjach zarz?dca drogi ma mo?liwo?? uwolni? si? od odpowiedzialno?ci i mo?e argumentowa?, ?e kierowca nie zachowa? nale?ytej ostro?no?ci lub nie dostosowa? pr?dko?ci do stanu drogi, mimo ?e zosta? odpowiednio poinformowany (ostrze?ony) o z?ym stanie drogi.
Sytuacja jest zupe?nie inna, gdy uszkodzenia powsta?y przez nawierzchni?, ktra nie zosta?a w?a?ciwie oznaczona. W takiej sytuacji musimy w sposb odpowiedni zabezpieczy? dowody, jakie uda nam si? zgromadzi? na miejscu zdarzenia. Najlepiej postara? si? o w?a?ciw? notatk? policji czy te? stra?y miejskiej sporz?dzonej na okoliczno?? zdarzenia, gdzie opisany zostanie stan faktyczny jak rwnie? rodzaj uszkodze?. Co wi?cej w takich sytuacjach pomocne mog? nam by? zeznania ?wiadkw zdarzenia czy te? dokumentacja fotograficzna. W przypadku, gdy z przyczyn od nas niezale?nych przybycie w/w funkcjonariuszy na miejsce zdarzenia jest niemo?liwe, lub b?dzie implikowa?o skutek w postaci kilku godzin oczekiwania mo?emy sami dok?adnie opisa? miejsce i czas zdarzenia, jak rwnie? zniszczenia nawierzchni, ktre mia?y bezpo?redni wp?yw na uszkodzenie samochodu. Kolejnym etapem jest w?a?ciwe post?powanie w trakcie naprawy naszego samochodu. Nale?y pami?ta?, i? musimy zbiera? wszelkie faktury (rwnie? za jego holowanie) za wymienione cz??ci w tym koszty naprawy. Niejednokrotnie instytucja odpowiadaj?ca za dan? drog? kwestionuje zasadno?? jak rwnie? sam fakt wymiany poszczeglnych cz??ci w takich sytuacjach nie zaszkodzi posiada? stare uszkodzone elementy jako dowd w przedmiotowej sprawie. Niew?tpliwie rwnie? bardzo pomocna mo?e by? ekspertyza bieg?ego rzeczoznawcy.

Z tak skompletowan? dokumentacj? winni?my si? zg?osi? do zarz?dcy drogi. A tak na marginesie nale?y wskaza?, i? cz?sto pojawi si? problem ju? przy jego ustaleniu. Tym samym za drogi oznaczone jedno lub dwucyfrowymi symbolami, ekspresowe oraz autostrady odpowiada Generalna Dyrekcja Drg Krajowych i Autostrad, natomiast za zarz?dzanie wieloma odcinkami drg krajowych na w?adze lokalne odpowiednio wojewdztwa, powiaty i gminy.
Roszczenie o odszkodowanie przedawnia si? z up?ywem trzech lat, a instytucje, ktre odpowiadaj? za dan? drog? lub ich firmy ubezpieczeniowe maj? zakre?lony 30 dniowy termin na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie.

W przypadku braku akceptacji dla naszych roszcze? swoje odszkodowanie mo?emy dochodzi? w s?dzie.

Emerytura w obni?onym wieku z tytu?u pracy w warunkach szczeglnych. Kilka najcz??ciej w praktyce pojawiaj?cych si? zagadnie? zwi?zanych z tym tematem.

Co to jest praca w warunkach szczeglnych?

Nie nale?y myli?, ani uto?samia? pracy w warunkach szkodliwych z prac? w warunkach szczeglnych. Pierwsza wynika z przekroczenia norm dotycz?cych warunkw pracy, druga, ktra jest przedmiotem naszego zainteresowania, stanowi podstaw? do ubiegania si? o emerytur? w obni?onym wieku. Decyduj?ce znaczenie przy kwalifikowaniu danej pracy jako wykonywanej w warunkach szczeglnych ma okoliczno?? czy praca taka uj?ta jest we w?a?ciwym wykazie. Podstawowe wykazy znajduj? si? w rozporz?dzeniu rady ministrw z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracownikw zatrudnionych w szczeglnych warunkach lub w szczeglnym charakterze. Dodatkowe, maj?ce charakter precyzuj?cy, zawarte s? we w?a?ciwych zarz?dzeniach resortowych. Reasumuj?c, decyduj?ce znaczenie przy kwalifikowaniu wykonywanej przez nas pracy jako pracy w warunkach szczeglnych b?dzie mia?a jej to?samo?? z prac? zamieszczon? w w/w wykazach.

Przes?anki

Przes?anki nabycia prawa do emerytury w obni?onym wieku z tytu?u pracy w warunkach szczeglnych okre?la art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze? Spo?ecznych. W tym zakresie wskaza? nale?y przede wszystkim na takie przes?anki jak:

- okres sk?adkowy i niesk?adkowy w wymiarze 20 lat dla kobiet i 25 lat dla m??czyzn, w tym 15 lat pracy w warunkach szczeglnych, przed dniem 1 stycznia 1999 r.,

- nieprzyst?pienie do OFE albo z?o?enie wniosku o przekazanie ?rodkw zgromadzonych na rachunku w OFE, za po?rednictwem ZUS, na dochody bud?etu pa?stwa,

- rozwi?zanie stosunku pracy (je?eli pozostajemy nadal w stosunku pracy).

Procedura odwo?awcza

Procedura odwo?awcza rozpoczyna si? w momencie, kiedy zostanie nam dor?czona decyzja ZUS odmawiaj?ca prawa do emerytury (warto odnotowa? dat? jej dor?czenia, gdy? od niej liczymy termin do wniesienia odwo?ania). Termin do wniesienia odwo?ania wynosi jeden miesi?c. Odwo?anie wnosimy do w?a?ciwego terytorialnie s?du okr?gowego s?du pracy i ubezpiecze? spo?ecznych, jednak za po?rednictwem ZUS, czyli sk?adamy odwo?anie w jednostce ZUS lub w formie listu zwyk?ego poleconego adresowanego na ZUS. W odwo?aniu nale?y wskaza? okoliczno?ci, ktre w naszej ocenie stanowi? o wadliwo?ci skar?onej decyzji, warto rwnie? przytoczy? wnioski dowodowe na poparcie naszych twierdze? (np. ?wiadkw). Po wniesieniu odwo?ania pozostaje ju? tylko oczekiwa? na wezwanie z w?a?ciwego s?du, w ktrym wskazany b?dzie termin oraz sala w ktrej przeprowadzona zostanie rozprawa w przedmiocie naszego odwo?ania.

Jak za?o?y? sp?dzielni? socjaln??

Sp?dzielnia socjalna jest pierwsz? w Polsce form? prawn?, ktra ??czy w swojej dzia?alno?ci funkcje ekonomiczne i spo?eczne. O szczeglnym charakterze sp?dzielni socjalnej decyduj?: grupy osb, ktre mog? za?o?y? sp?dzielni?, prowadzenie wsplnego przedsi?biorstwa w oparciu o osobist? prac? jej cz?onkw oraz cele spo?eczne, jakie sp?dzielnia socjalna ma realizowa?, ktrymi s? spo?eczna izawodowa reintegracja jej cz?onkw. Sp?dzielnie socjalne stanowi? specyficzny podmiot na rynku pracy, ze wzgl?du na preferowanie osb zagro?onych wykluczeniem spo?ecznym oraz za?o?enia dot. funkcjonowania i inicjatywny charakter ich powstawania, a tak?e ze wzgl?du na zasad? partycypacyjnego, demokratycznego charakteru zarz?dzania, wed?ug ktrych sp?dzielnia jest zrzeszeniem ludzi a nie kapita?u, co wynika z oglnych zasad ruchu sp?dzielczego. Sp?dzielnie socjalne, podobnie jak inne sp?dzielnie oraz podmioty ekonomii spo?ecznej w Polsce, podlegaj? jak ka?de przedsi?biorstwo przepisom prawa pracy, prawa podatkowego, ustawie o rachunkowo?ci, itp. Oznacza to, ?e sp?dzielnie socjalne prowadz?c dzia?alno?? gospodarcz?, rozliczaj? si? na zasadach rachunku ekonomicznego. Za swoje zobowi?zania odpowiadaj? ca?ym swym maj?tkiem. Natomiast cz?onkowie sp?dzielni socjalnej za jej zobowi?zania nie odpowiadaj?. Uczestnicz? jednak w pokrywaniu jej strat do wysoko?ci zadeklarowanych udzia?w. Zgodnie z obowi?zuj?cym prawem sp?dzielni? socjaln? mog? za?o?y? zarwno osoby fizyczne, jak iosoby prawne. Je?eli za?o?ycielami s? osoby fizyczne to ich liczba nie mo?e by? mniejsza ni? 5 a wi?ksza ni? 50 osb. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o sp?dzielniach socjalnych (Dz. U. Nr 94, poz. 651 z p?n. zmianami) zapisano, i? w kr?gu osb upowa?nionych do za?o?enia sp?dzielni socjalnej znajduj? si?: osoby bezrobotne, osoby uzale?nione od alkoholu lub narkotykw oraz innych ?rodkw odurzaj?cych, po zako?czeniu leczenia, - bezdomni, ktrzy realizuj? indywidualny program wychodzenia z bezdomno?ci,- byli wi??niowie, maj?cy trudno?ci w integracji ze ?rodowiskiem,- osoby chore psychicznie, - uchod?cy maj?cy problemy z integracj?, - niepe?nosprawni, oraz inne osoby wy?ej nie wymienione pod warunkiem, ?e ich liczba nie przekracza 50% oglnej liczby za?o?ycieli. W przypadku zak?adania sp?dzielni socjalnej przez osob? prawn?, konieczne jest, aby utworzona sp?dzielnia socjalna za?o?ona zosta?a, przez co najmniej dwie instytucje rekrutuj?ce si? spo?rd: organizacji pozarz?dowych, jednostki samorz?du terytorialnego, ko?cielne osoby prawne. Gdy osoby prawne za?o?? sp?dzielni? socjaln?, niezb?dne jest, aby zobowi?za?y si? one do zatrudniania co najmniej 5 osb spo?rd wymienionych wskazanych powy?ej od zarejestrowania sp?dzielni w Krajowym Rejestrze S?dowym. Kolejno nale?y wskaza?, i? mo?na przyst?pi? do sp?dzielni socjalnej ju? istniej?cej. I tak cz?onkami sp?dzielni socjalnej, z chwil? zarejestrowania jej w KRS staj? si? zarwno jej za?o?yciel, jak i osoby przyst?puj?ce do sp?dzielni ju? istniej?cej. Cz?onkostwo w sp?dzielni socjalnej, zgodnie z zapisami obowi?zuj?cej ustawy, mog? naby?: osoby fizyczne uprawnione do za?o?enia sp?dzielni socjalnej, ktre posiadaj? ograniczon? zdolno?? do czynno?ci prawnych, inne osoby, pod warunkiem, ?e ich praca na rzecz sp?dzielni socjalnej wymaga szczeglnych kwalifikacji, ktrych nie posiadaj? pozostali cz?onkowie sp?dzielni i ich liczba nie przekracza 50% oglnej liczby cz?onkw sp?dzielni, organizacje pozarz?dowe, ko?cielne osoby prawne i jednostki samorz?du terytorialnego.

Komu nale?y si? renta socjalna?

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 z p?n. zm.) reguluje zasady i tryb przyznawania oraz wyp?aty renty socjalnej.

Renta socjalna przys?uguje z powodu ca?kowitej niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawno?ci organizmu.

Renta socjalna mo?e by?:

1)sta?a - je?eli ca?kowita niezdolno?? do pracy jest trwa?a;

2)okresowa - je?eli ca?kowita niezdolno?? do pracy jest okresowa.W takim przypadku renta socjalna okresowa przys?uguje przez okres wskazany w decyzji.

Renta socjalna przys?uguje osobie pe?noletniej ca?kowicie niezdolnej do pracy, ale ta ca?kowita niezdolno?? do pracy musi by? skutkiem naruszenia sprawno?ci organizmu, ktre powsta?o:

1) przed uko?czeniem 18. roku ?ycia;

lub

2) w trakcie nauki w szkole lubw szkole wy?szej - przed uko?czeniem 25. roku ?ycia (pod poj?ciem szko?y nale?y rozumie? szko?? podstawow?, gimnazjum, szko?? ponadgimnazjaln?, szko?? ponadpodstawow?, tj. szko?? ?redni?, zasadnicz? szko?? zawodow?, zasadnicz? szko?? przyzak?adow?; bez wzgl?du na to czy szko?a ta ma charakter szko?y publicznej, czy niepublicznej; za nauk? w szkole wy?szej uwa?a si? nauk? w systemie dziennym, wieczorowym, zaocznym, eksternistycznym, a tak?e nauk? w charakterze wolnego s?uchacza);

lub

3) w trakcie studiw doktoranckich lub aspirantury naukowej (bez ogranicze? wiekowych).

Istotne jest, ?e naruszenie sprawno?ci organizmu musi nast?pi? w ktrym? z wy?ej wymienionych okresw, natomiast ca?kowita niezdolno?? do pracy, b?d?ca nast?pstwem takiego naruszenia, mo?e powsta? p?niej np. w okresie ubiegania si? rent? socjaln?.

Np. je?eli osoba ubiegaj?ca si?o rent? socjaln? dozna?a naruszenia sprawno?ci organizmu w wieku 18 lat, w trakcie nauki w szkole, nabywa ona prawo do renty socjalnej, nawet wtedy gdy ca?kowita niezdolno?? do pracy spowodowana tym naruszeniem powsta?a dopiero w wieku 30 lat.

Prawo do renty socjalnej przys?uguje obywatelowi polskiemu lub w okre?lonych sytuacjach tak?e cudzoziemcowi pod warunkiem zamieszkiwania i przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Renta socjalna nie przys?uguje osobie uprawnionej do emerytury, uposa?enia w stanie spoczynku, renty z tytu?u niezdolno?ci do pracy, renty inwalidzkiej lub pobieraj?cej ?wiadczenie ocharakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, a tak?e osobie uprawnionej do zasi?ku przedemerytalnego, ?wiadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego ?wiadczenia kompensacyjnego.

Renta socjalna nie przys?uguje osobie b?d?cej w?a?cicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zale?nym) nieruchomo?ci rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnegoo powierzchni u?ytkw rolnych przekraczaj?cej 5 ha przeliczeniowych. Osobie b?d?cej wsp?w?a?cicielem nieruchomo?ci rolnej nie przys?uguje renta socjalna, je?li udzia? tej osoby przekracza 5 ha przeliczeniowych.

Renta socjalna nie przys?uguje rwnie? za okres tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolno?ci.Osoba tymczasowo aresztowana lub odbywaj?ca kar? pozbawienia wolno?ci jest obowi?zana niezw?ocznie powiadomi? w?a?ciwy organ wyp?acaj?cy rent? socjaln? otymczasowym aresztowaniu lubo odbywaniu kary pozbawienia wolno?ci. Obowi?zek ten spoczywa rwnie? na dyrektorze aresztu lub zak?adu karnego.

Osobie tymczasowo aresztowanej lub odbywaj?cej kar? pozbawienia wolno?ci samotnie gospodaruj?cej, nieposiadaj?cej innego przychodu i niemaj?cej prawa do renty rodzinnej, ktra jest w?a?cicielem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego), ktrej przys?uguje sp?dzielcze prawo do lokalu lub ktra jest najemc? lokalu mieszkalnego wchodz?cego w sk?ad mieszkaniowego zasobu gminy, innych jednostek samorz?du terytorialnego albo stanowi?cego w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub pa?stwowych osb prawnych, mo?e by? wyp?acane 50 % kwoty renty socjalnej, je?eli zobowi??e si? pisemnie, ?e z kwoty tej b?dzie dokonywa?a op?at z tytu?u czynszu lub innych nale?no?ci za lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), aw lokalu (domu jednorodzinnym) nie przebywaj? inne osoby.

Post?powanie w sprawie przyznania renty socjalnej wszczyna si? na podstawie wniosku osoby ubiegaj?cej si?o rent? socjaln? lub jej przedstawiciela ustawowego.

Wniosek o rent? socjaln? sk?ada si? - wraz z wymaganymi dokumentami - do w?a?ciwej ze wzgl?du na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegaj?cej si?o rent? socjaln?, jednostki organizacyjnej ZUS.

Eksmisja ma??onka przy rozwodzie i separacji

Istniej? dwie procedury, ktre stwarzaj? mo?liwo?? eksmisji by?ego ma??onka, tj.:

a) okre?lona w art. 58 2 Kodeksu rodzinnego i opieku?czego, stosowana w wypadkach wyj?tkowych, gdy jeden z ma??onkw swym ra??co nagannym post?powaniem uniemo?liwia wsplne zamieszkiwanie; s?d w takiej sytuacji mo?e nakaza? w wyroku rozwodowym jego eksmisj? na ??danie drugiego ma??onka,

b) okre?lona ustaw? o ochronie praw lokatorw wsp?lokator mo?e wytoczy? powdztwo o nakazanie przez s?d eksmisji ma??onka, by?ego ma??onka lub innego wsp?lokatora tego samego lokalu, je?eli ten swoim ra??co nagannym post?powaniem uniemo?liwia wsplne zamieszkiwanie.

Ra??co naganne post?powanie uniemo?liwiaj?ce wsplne zamieszkiwanie mo?e przejawia? si? m.in. nadu?ywaniem alkoholu czy wszczynaniem awantur.

Eksmisja na podstawie przepisw Kodeksu rodzinnego i opieku?czego

Przepis art. 58 2 Kodeksu rodzinnego i opieku?czego okre?la poj?cie mieszkania wsplnego nie obejmuj?ce mieszkania nale??cego do osobistego maj?tku tego z ma??onkw, przeciwko ktremu skierowane jest ??danie orzeczenia eksmisji, jak rwnie? mieszkania przydzielonego takiemu ma??onkowi wy??cznie w zwi?zku ze sprawowan? przez niego funkcj?, a w szczeglno?ci mieszkania tzw. funkcyjnego.

Prawomocne orzeczenie eksmisji jednego z ma??onkw powoduje utrat? przez niego przys?uguj?cego mu dotychczas prawa zamieszkiwania w mieszkaniu i zachowanie prawa do dalszego zamieszkiwania tylko przez drugiego z ma??onkw. Dlatego te? wzgl?d na dobro i ochron? rodziny, w wypadku ra??co nagannego zachowania si? ma??onka, mo?e przemawia? za orzeczeniem eksmisji tak?e wtedy, gdy opu?ci? on przej?ciowo wsplne mieszkanie, nie zrywaj?c jednak wi?zi prawnej wynikaj?cej z zachowania tytu?u do tego mieszkania.

Wyj?tkowy wypadek, o ktrym mowa w omawianym artykule, mo?e wyst?pi? rwnie? w sytuacji, gdy ra??co naganne zachowanie si? ma??onka wobec drugiego z ma??onkw, uniemo?liwiaj?ce wsplne zamieszkiwanie rozwiedzionych ma??onkw, wprawdzie ju? usta?o, ale w dalszym ci?gu istnieje zagro?enie wyst?pienia takiego zachowania (patrz: wyrok S?du Najwy?szego z dnia 11 sierpnia 1998 r., sygn. akt: 329/98, Lex Polonica).

Je?eli eksmisji nie orzeczono w wyroku rozwodowym, ka?de z rozwiedzionych ma??onkw mo?e ??da? eksmisji drugiego z nich jedynie z powo?aniem si? na podstawy przewidziane w ustawie o ochronie praw lokatorw, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Eksmisja na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.

Podstaw? prawn? nakazania eksmisji by?ego ma??onka jest art. 13 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorw, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zgodnie z ktrym, je?eli lokator wykracza w sposb ra??cy b?d? uporczywy przeciwko porz?dkowi domowemu, czyni?c uci??liwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub w?a?ciciel innego lokalu w tym budynku mo?e wytoczy? powdztwo o rozwi?zanie przez s?d stosunku prawnego uprawniaj?cego do u?ywania lokalu (np. umowy najmu) i nakazanie jego opr?nienia. Natomiast wsp?lokator mo?e wytoczy? powdztwo o nakazanie przez s?d eksmisji ma??onka, rozwiedzionego ma??onka b?d? innego wsp?lokatora tego samego lokalu, je?li ten swoim ra??co nagannym zachowaniem uniemo?liwia wsplne zamieszkiwanie

Powy?sze powdztwo wnosi si? do s?du rejonowego w?a?ciwego ze wzgl?du na miejsce po?o?enia nieruchomo?ci .

Ra??co naganne zachowanie by?ego m??a nale?y w pozwie wykaza?, w zwi?zku z czym je?eli jest si? w posiadaniu takich dokumentw nale?y do??czy? informacj? z policji o przeprowadzonych interwencjach. Powa?ne zdarzenia zwi?zane z naruszeniem spokoju, porz?dku publicznego, czy spoczynku nocnego, policja powinna bowiem odnotowa? w ksi??ce zdarze? swej jednostki (na podstawie art. 51 Kodeksu wykrocze? mo?e nast?pi? rwnie? skierowanie przeciwko osobie powoduj?cej takie naruszenia wniosku do s?du o ukaranie). Taka informacja z policji w toku dalszego post?powania s?dowego b?dzie stanowi? potwierdzenie ra??co nagannego zachowania by?ego ma??onka, co ju? jest podstaw? do nakazania przez s?d eksmisji.

Eksmisj? przeprowadzi? mo?e jedynie komornik s?dowy; Nie istnieje mo?liwo?? dokonania eksmisji na bruk - bez wskazania lokalu lub pomieszczenia do ktrego eksmitowani maj? si? wyprowadzi? (je?eli s?d w post?powaniu eksmisyjnym zas?dzi? prawo do lokalu socjalnego, eksmisja musi si? odby? do lokalu socjalnego wskazanego przez gmin?, w innym wypadku musi zosta? przynajmniej wskazane pomieszczenie tymczasowe). W okresie od 1 listopada do 31 marca nie dokonuje si? eksmisji do pomieszcze? tymczasowych (legalne jest natomiast eksmitowanie do lokali socjalnych i zast?pczych) procedura eksmisyjna musi zosta? przerwana do ko?ca okresu ochronnego. Powy?sze zasady dotycz? lokatorw, ktrzy podlegaj? ustawie o ochronie praw lokatorw.

Zgodnie z uregulowaniami prawnymi przewidzianymi przez kodeks post?powania cywilnego Komornik ma obowi?zek wezwania eksmitowanego do dobrowolnego opuszczenia lokalu w wyznaczonym terminie. Dopiero, gdy termin ten up?yn?? a eksmitowany nadal pozostaje w lokalu, komornik przyst?puje do czynno?ci eksmisyjnych.

Rzeczy znajduj?ce si? w lokalu, z ktrego ma nast?pi? eksmisja zostaj? usuni?te przez komornika/egzekutora i zwrcone eksmitowanemu. Je?eli eksmitowany nie mo?e odebra? lub odmawia przyj?cia swoich rzeczy komornik / egzekutor ustanawia dozorc? i oddaje mu rzeczy na przechowanie na koszt eksmitowanego (albo zarz?dza ich przeniesienie do przyznanego mu lokalu).

Je?li eksmitowany nie odbierze swoich rzeczy na wezwanie dozorcy, wwczas s?d mo?e zarz?dzi? ich sprzeda?.

Eksmisja mo?e si? odbywa? pod nieobecno?? osoby, ktra ma by? eksmitowana, ale tylko wtedy, gdy jej nieobecno?? jest nieusprawiedliwiona albo gdy zachowuje si? ona niew?a?ciwie w stosunku do komornika.

Jakie ma szanse na uzyskanie zachowku?

Pani Maria odziedziczy?a w drodze testamentu maj?tek po swoich dziadkach, lecz w ostatnim czasie pojawi?a si? jej ciocia (crka dziadkw) i domaga si? pieni?dzy od Pani Marii z tytu?u zachowku. Jakie ma szanse na uzyskanie zachowku?

Zgodnie z obowi?zuj?cym w Polsce ustawodawstwem s? dwie drogi powo?ania do spadku: testament i ustawowe regu?y dziedziczenia, ktre stosuje si?, gdy zmar?y nie pozostawi? testamentu. Zgodnie z regu?ami ustawowymi do spadku po wdowie lub wdowcu w pierwszej kolejno?ci powo?ane s? jego dzieci. Dopiero, gdyby dziecko spadkodawcy nie do?y?o otwarcia spadku albo odrzuci?o spadek, udzia? spadkowy, ktry by mu przypada?, przechodzi na jego dzieci (art. 931 k.c.). Oznacza to, ?e do ewentualnego spadku po Pani dziadkach w pierwszej kolejno?ci powo?ana by?aby Pani mama ( zak?adam, ?e crka babci) i jej siostra. Ka?demu z nich przypad?aby po?owa maj?tku dziadkw.

W przypadku dziedziczenia testamentowego powo?ane do spadku s? osoby wymienione w testamencie. Zgodnie z art. 991 par. 1 k.c. je?li dziecko spadkodawcy zosta?o w nim pomini?te albo otrzyma?o mniej ni? dosta?oby, gdyby testamentu nie by?o, to ma prawo domaga? si? od spadkobiercy powo?anego w testamencie zap?aty zachowku, czyli po?owy tego, co dosta?oby, gdyby zmar?y nie zostawi? testamentu .

Nale?y jednak przywo?a? wyrok S?du Najwy?szego z 13 lutego 2004 r. (sygn. akt II CK 444/2002). S?d stwierdzi?, ?e roszczenie z tytu?u zachowku przys?uguje nie tylko wtedy, gdy zmar?y pozostawi? testament, ale rwnie? wtedy, gdy ma miejsce dziedziczenie ustawowe. W sprawie, ktr? rozpoznawa? SN stwierdzi?, ?e prawo spadkowe zapewnia cz?onkom najbli?szej rodziny spadkodawcy, uprawnionym do zachowku, uzyskanie okre?lonej korzy?ci ze spadku niezale?nie od woli spadkodawcy, nawet je?li spadkodawca pozbawi? ich tej korzy?ci przez dokonanie darowizny. O tym, czy osobie uprawnionej do zachowku zgodnie z art. 991 par. 1 k.c. przys?uguje roszczenie o zap?at? zachowku, nie decyduje sposb powo?ania do spadku, lecz to, czy otrzyma?a ona nale?ny zachowek w postaci powo?ania do spadku, zapisu lub darowizny uczynionej przed ?mierci? wynika z orzeczenia SN.

Bior?c pod uwag? obowi?zuj?ce w tym zakresie przepisy kodeksu cywilnego Pani ciocia ma prawo ??da? od spadkobiercw testamentowych zachowku w wysoko?ci po?owy tego co dosta?by, gdyby by?o dziedziczenie ustawowe.

Wyp?aty zachowku mo?na ??da? w ci?gu trzech lat od otwarcia spadku, czyli daty ?mierci spadkodawcy. Je?eli nie b?dzie Pani chcia?a jej zap?aci? mo?e wyst?pi? przeciwko Pani z powdztwem do s?du cywilnego.

Na wyst?pienie do s?du przeciwko spadkobiercom o wyp?at? zachowku ma tylko trzy lata, licz?c od daty og?oszenia testamentu. Testament b?dzie zapewne og?oszony na pierwszej rozprawie przed s?dem w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Na koniec istotna informacja: uprawnionemu do zachowku dziecku spadkodawcy zalicza si? na nale?ny zachowek nie tylko darowizny, ktre dosta? od spadkodawcy, ale te? poniesione przez spadkodawc? koszty wychowania oraz wykszta?cenia oglnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaj? przeci?tn? miar? przyj?t? w danym ?rodowisku (art. 996-997 k.c.).

Przy obliczaniu zachowku pewnych darowizn nie dolicza si? do spadku. Chodzi o drobne darowizny oraz darowizny dokonane przez spadkodawc? wcze?niej ni? 10 lat przed ?mierci? na rzecz osb nie b?d?cych spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 par. 1 kc ).

Zachowek od spadkobiercw wskazanych w testamencie mo?na dosta? w pieni?dzu, ale tak?e mo?na si? zgodzi? na przekazanie z tego tytu?u jakiego? przedmiotu, nieruchomo?ci itp. nale??cych do schedy.

Warto zaznaczy?, ?e je?li spadkobiercy nie uchylaj? si? od wyp?acenia zachowku, mo?na rzecz za?atwi? polubownie, bez anga?owania s?du, zawieraj?c stosown? umow?, najlepiej w formie aktu notarialnego. Mo?na te? po wniesieniu sprawy do s?du zawrze? ugod? przed tym s?dem.

Cho? nie ma przepisu, ktry mwi?by wprost, ?e art. 928 k.c. stosuje si? tak?e do osoby, ktra nie jest spadkobierc?, lecz tylko uprawnionym do zachowku, to w nauce prawa przewa?a pogl?d, ?e tak?e uprawniony do zachowku mo?e by? ca?kowicie pozbawiony schedy wskutek uznania go za niegodnego dziedziczenia.

Spadkobierca, a wed?ug tych pogl?dw rwnie? uprawniony do zachowku, mo?e by? uznany za niegodnego w trzech nast?puj?cych wypadkach:

- gdy dopu?ci? si? umy?lnie ci??kiego przest?pstwa przeciwko spadkodawcy;

- gdy podst?pem lub gro?b? sk?oni? go do sporz?dzenia lub odwo?ania testamentu albo w taki sam sposb przeszkodzi? w sporz?dzeniu lub odwo?aniu ostatniej woli;

- gdy umy?lnie ukry? lub zniszczy?, podrobi? lub przerobi? testament spadkodawcy albo ?wiadomie skorzysta? z testamentu podrobionego lub przerobionego przez inn? osob?.

Nie jest dopuszczalne uznanie spadkobiercy za niegodnego z innych przyczyn ni? wskazane, np. z powodu pija?stwa, notorycznego uchylania si? od pracy, notorycznego popadania w konflikt z prawem albo uporczywego niewype?niania wobec niego obowi?zkw rodzinnych, co mog?oby sta? si? przyczyn? wydziedziczenia, gdyby taka by?a wola spadkodawcy.

Odtwarazanie muzyki na weselach w ?wietle prawa autorskiego

W nawale weselnych przygotowa? wybr muzyki i orkiestry, ktra b?dzie przygrywa? do ta?ca nale?y mo?e nie do najwa?niejszych, ale do istotnych problemw m?odej pary. Rzadko jednak m?oda para zdaje sobie spraw?, ?e decyduj?c si? na muzyk? na weselu wkracza w sfer? prawa autorskiego. Jej problemy b?d? r?ne w zale?no?ci od tego czy wesele odbywa? b?dzie si? w domu przy magnetofonie i w kr?gu krewnych, powinowatych i najbli?szych przyjaci? czy te? w restauracji lub w domu weselnym w szerszym gronie i z udzia?em orkiestry.

Pewnym jest, ?e domowe wesele przy odtwarzaczu CD w kr?gu wy??cznie rodziny zwolnione jest z jakichkolwiek obowi?zkw wobec twrcw, artystw wykonawcw i producentw.

Mniejszy te? k?opot b?dzie, gdy ca?o?? organizacji wesela powierzymy Domowi Weselnemu, restauracji lub u nich wynajmiemy sal?.
Zarobkowe udost?pnianie pomieszcze? w celu organizowania imprez z wykorzystaniem utworw obj?tych ochron? prawa, przewa?nie poprzez ich wykonywanie lub odtwarzanie podczas wesel, jest wkroczeniem w autorskie prawa maj?tkowe opisane w art.17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 80 z 2000 r. poz.904 , Dz. U. Nr 197 z 2002 r. poz. 1661, Dz. U. Nr 91 z 2004 r. poz. 869). Na tre?? autorskich praw maj?tkowych opisanych w?a?nie w art. 17 cyt. ustawy sk?ada si? wy??czne prawo do korzystania z utworu i rozporz?dzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz prawo do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Przenosz?c tre?? tego uprawnienia na obowi?zki u?ytkownikw, mo?na powiedzie?, ?e wy??cznie za zgod? twrcy mo?na korzysta? z jego utworu. W ?wietle powy?szego wykonywanie lub odtwarzanie poszczeglnych utworw wymaga uzyskania zezwolenia uprawnionych i nie wyczerpuje zwolnienia z art.23 ustawy (u?ytek osobisty).

Art.23 dotyczy tylko takiego korzystania z utworw w gronie osb b?d?cych w zwi?zku osobistym np.: krewnych, powinowatych, bliskich przyjaci?, ktre ma charakter nieodp?atny a wi?c nikt bezpo?rednio ani po?rednio nie odnosi z tego korzystania ?adnych korzy?ci. Odp?atne udost?pnianie pomieszcze?, lokali na organizacj? imprez np.: wesel, ktrych nieod??czn? cz??ci? jest korzystanie z cudzej twrczo?ci (muzyki) wskazuje na co najmniej po?redni zwi?zek zarobku z tym korzystaniem. W tym kontek?cie nawet ceremonie religijne w tym ?lub ko?cielny, przy okazji ktrych osi?gane s? po?rednio lub bezpo?rednio korzy?ci maj?tkowe lub arty?ci wykonawcy otrzymuj? wynagrodzenie, nie s? zwolnione z obowi?zku uzyskania zezwolenia na ich organizacje i zap?aty wynagrodze? autorskich (art.31 ustawy).
W my?l art.35 ustawy nawet wype?nienie przes?anek art.23 (u?ytku prywatnego) nie mo?e narusza? normalnego korzystania z utworu lub godzi? w s?uszne interesy twrcy. Zarobkowanie przy okazji korzystania z utworw muzycznych podczas imprez weselnych przez wynajmuj?cego pomieszczenia lub restauratora lub zesp? muzyczny wkracza w interesy maj?tkowe twrcw i bez ich twrczo?ci muzycznej to zarobkowanie nie by?oby mo?liwe i wymaga uzyskania na takie korzystanie zezwolenia Stowarzyszenia Autorw ZAiKS a w przypadku odtwarzania np.: z p?yt przez prowadz?cego wesele DJ-a tak?e organizacji chroni?cych prawa artystw wykonawcw i producentw.

Nale?y rwnie? zwrci? uwag?, ?e odpowiedzialno?? za naruszenie autorskich praw maj?tkowych ponosi nie tylko bezpo?redni sprawca, np.: wykonawca utworu, ale rwnie? osoby okre?lone art. 422 kodeksu cywilnego tj. kto nak?oni?, by? pomocny, ?wiadomie skorzysta? z wyrz?dzonej drugiemu szkody.

Z uwagi na powy?sze prowadz?cy dzia?alno?? polegaj?ca na udost?pnianiu pomieszcze? lub organizowaniu w pe?ni imprez weselnych lub innych rodzinnych i okazjonalnych itp., podczas ktrych wykorzystywana jest chroniona muzyka, zobowi?zani s? do zawarcia umowy licencyjnej na korzystanie z utworw muzycznych. Dom Weselny, restauracja prowadz?c zawodowo dzia?alno?? us?ugow? dotycz?c? organizacji wesel zobowi?zana jest do zalegalizowania wszelkich aspektw ?wiadczonej us?ugi. Nie oznacza to wcale, ?e kosztami wynagrodze? autorskich nie zostan? obci??eni pa?stwo m?odzi (a najlepiej te?ciowa) w rachunku za ca?? us?ug? weseln?.

W sytuacji, gdy nowo?e?cy zdecyduj? si? samodzielnie organizowa? wesele i oni anga?uj? kapel?, oczywi?cie p?ac?c jej za granie, to tak?e oni s? odpowiedzialni za uzyskanie zezwolenia (licencji) na korzystanie z utworw i zap?at? wynagrodze? autorskich (tzw. tantiem) za wykonane utwory. Tak? licencj? mo?e posiada? tak?e kapela i ona odprowadzi? tantiemy za wesele. Warto jednak ?eby pa?stwo m?odzi to sprawdzili. W przypadku kapeli ?wiadcz?cej us?ugi weselne te? mo?e znale?? zastosowanie w/w art. 422 kc i zasada pierwszorz?dnej odpowiedzialno?ci profesjonalisty paraj?cego si? okre?lonymi us?ugami. Tak wi?c kapela zawodowo i regularnie ?wiadcz?ca us?ug? muzyczn? na weselach powinna posiada? licencj? ZAIKS na wykonywanie utworw i odprowadza? wynagrodzenia autorskie za granie na weselach, bez wzgl?du na to gdzie si? to granie odbywa.

Przywilejem twrcy, posiadaj?cego tzw. wy??czne prawa do swego utworu, jest mo?liwo?? zg?oszenia roszczenia z tytu?u naruszenia jego praw autorskich do ka?dego, kto z tego naruszenia skorzysta? cho?by po?rednio.
Jednocze?nie nale?y uprzedzi?, ?e odpowiedzialno?? za naruszenie maj?tkowych praw autorskich, czyli wykonywanie cudzych utworw bez zezwolenia, obejmuje roszczenia opisane art.79 ustawy (wydanie uzyskanych korzy?ci, podwjne lub potrjne wynagrodzenie). Prawo przewiduje tak?e odpowiedzialno?? karn? opisan? w art.115 ust. 3 lub 116 cyt. ustawy.

Wyjasnienie pojecia drogi koniecznej

Droga konieczna jest ustanawiana wwczas, gdy nieruchomo?? nie ma dost?pu do drogi publicznej.

Droga konieczna to rodzaj s?u?ebno?ci polegaj?cej na ustanowieniu drogi prowadz?cej do drogi publicznej przez nieruchomo?? s?siaduj?c? z drog? publiczn? na rzecz nieruchomo?ci, ktra nie ma dost?pu do drogi publicznej.

Drogi publiczne to drogi krajowe, wojewdzkie, powiatowe, gminne.

Je?eli nieruchomo?? nie ma odpowiedniego dost?pu do drogi publicznej lub do nale??cych do tej nieruchomo?ci budynkw gospodarskich, w?a?ciciel mo?e ??da? od w?a?cicieli gruntw s?siednich ustanowienia drogi koniecznej.

Przeprowadzenie drogi koniecznej nast?puje:
- z uwzgl?dnieniem potrzeb nieruchomo?ci nie maj?cej dost?pu do drogi publicznej;
- z najmniejszym obci??eniem gruntu/w, przez ktre droga konieczna ma przebiega?.

W przypadku, gdy potrzeba ustanowienia drogi publicznej powsta?a w wyniku sprzeda?y gruntw przeprowadzenie drogi koniecznej powinno nast?pi? przez grunty, ktre by?y przedmiotem tej czynno?ci.

Najcz??ciej chodzi tu o sytuacje, gdy dosz?o do podzia?u nieruchomo?ci i nieruchomo?? podzielono w ten sposb, ?e cz??? dzia?ki przy drodze przypad?a jednemu ze wsp?w?a?cicieli, a pozosta?a drugiemu.

S?u?ebno?? gruntowa powinna by? wykonywana w taki sposb, ?eby jak najmniej utrudnia?a korzystanie z nieruchomo?ci obci??onej, np. pas 5 m przy granicy dzia?ki obci??onej.
S?u?ebno?? gruntowa obci??a nieruchomo?? jednego w?a?ciciela (nieruchomo?? s?u?ebna) na rzecz ka?doczesnego w?a?ciciela (lub u?ytkownika wieczystego) innej nieruchomo?ci (nieruchomo?ci w?adn?cej).
S?u?ebno?? mo?e by? ustanowiona w drodze:
- umowy,
- orzeczenia s?dowego,

S?u?ebno?? gruntowa powinna by? ujawniona w ksi?dze wieczystej.

Ustanowienie drogi koniecznej mo?e nast?pi? w umowie mi?dzy w?a?cicielem nieruchomo?ci pozbawionej dost?pu do drogi publicznej a w?a?cicielem nieruchomo?ci, przez ktr? b?dzie przebiega? droga .

Umowa ustanawiaj?ca s?u?ebno?? powinna by? zawarta pomi?dzy w?a?cicielami nieruchomo?ci obci??onej i w?adn?cej. Dla jej wa?no?ci konieczne jest, by o?wiadczenie woli osoby ustanawiaj?cej s?u?ebno?? (czyli w?a?ciciela nieruchomo?ci obci??onej) z?o?one by?o w formie aktu notarialnego.
Ustanowienie s?u?ebno?ci gruntowej w umowie mo?e nast?pi? za wynagrodzeniem (odp?atnie), lub je?eli strony tak si? umwi? nieodp?atnie.

Je?eli w?a?ciciel nieruchomo?ci, ktr? mia?aby obci??a? s?u?ebno??, nie zgadza si? na jej ustanowienie, mo?e to nast?pi? w orzeczeniu s?dowym. W?a?ciciel nieruchomo?ci, ??daj?cy ustanowienia s?u?ebno?ci, winien wnie?? pozew do s?du miejsca po?o?enia nieruchomo?ci przeciwko w?a?cicielowi nieruchomo?ci, ktr? s?u?ebno?? mia?aby obci??a?. Nale?y w nim wskaza? w?a?cicieli wszystkich nieruchomo?ci, przez ktre mog?aby prowadzi? droga, z tym skutkiem, ?e osoby te staj? si? uczestnikami post?powania.
W orzeczeniu ustanawiaj?cym s?u?ebno?? s?d orzeka o wynagrodzeniu, chyba ?e w?a?ciciel nieruchomo?ci obci??onej si? go zrzek?.

Kto i kiedy b?dzie odpowiada? za d?ugi spadkowe?

Dziedziczenie jest to wej?cie w dotychczasow? sytuacje prawn? spadkodawcy tj. w og? jego dotychczasowych praw i obowi?zkw. Oznacza to ?e spadkobierca nie tylko nabywa maj?tek ale tak?e d?ugi jakie mia? spadkodawca.
Z punktu widzenia przepisw Kodeksu Cywilnego (Dz.U. 1964, Nr 16, poz. 93 z p?n. zm.), spadkobiorca powo?any do dziedziczenia czy to na mocy testamentu, czy w drodze ustawy, ponosi odpowiedzialno?? za d?ugi spadkowe ju? od chwili otwarcia spadku, a wi?c de facto od chwili ?mierci spadkodawcy.
Spadkobierca po uzyskaniu informacji o powo?aniu do dziedziczenia mo?e zgodnie z tre?ci? art. 1012 Kodeksu Cywilnego spadek przyj?? bez ograniczenia odpowiedzialno?ci za d?ugi i wtedy mamy do czynienia z przyj?ciem prostym spadku, b?d? przyj?? spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialno?ci czyli przyj?cie z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca mo?e rwnie? spadek odrzuci? i w tej sytuacji nie dziedziczy ani maj?tku ani te? d?ugw pozostawionych przez zmar?ego. Wszystkie te trzy mo?liwo?ci poci?gaj? za sob? okre?lone skutki prawne tzn. przyj?cie spadku czy to proste czy z dobrodziejstwem inwentarza powoduje ?e skutki takiego o?wiadczenia staj? si? definitywne od chwili otwarcia spadku lub te? w przypadku z?o?enia o?wiadczenia o odrzuceniu spadku traktuje si? tak? sytuacje jakby nabycie to nigdy nie mia?o miejsca.
Na z?o?enie jednego z omwionych wy?ej o?wiadcze? zgodnie z tre?ci? art. 10151 Kodeksu Cywilnego spadkobierca ma 6 miesi?cy od dnia, w ktrym dowiedzia? si? o tytule swego powo?ania. Z?o?enie wy?ej omwionych o?wiadcze? powinno nast?pi? przed s?dem lub notariuszem. Brak jakiegokolwiek o?wiadczenia dotycz?cego spadku w powy?szym terminie powoduje sytuacje w ktrej Kodeks Cywilny traktuje taki stan rzeczy jako jednoznaczny z prostym przyj?ciem spadku tj. powoduj?cym ?e spadkobierca odpowiada ca?ym swoim maj?tkiem za wszystkie d?ugi zmar?ego(art.10152 Kodeksu Cywilnego). Tym samym milczenie spadkobiercy prowadzi zawsze do nabycia spadku, nawet wbrew jego woli.
Spadkobierca ktry przyj?? spadek z dobrodziejstwem inwentarza tj. z?o?y? w okre?lonym terminie odpowiednie o?wiadczenie odpowiada za d?ugi zmar?ego tylko do warto?ci ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
Omawiana ograniczona odpowiedzialno?? mo?e przyj?? jednak form? odpowiedzialno?ci nieograniczonej, je?eli spadkobierca po przyj?ciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, podst?pnie nie poda? do inwentarza przedmiotw nale??cych do spadku, zmniejszaj?c tym samym warto?? czynnego spadku, a co za tym idzie wysoko?? maj?tku ktrym odpowiada, b?d? ?wiadomie zg?osi do spisu inwentarza d?ugi nieistniej?ce.

Rozwi?zanie umowy o prace za wypowiedzeniem

Z wypowiedzeniem umowy o prac? mamy do czynienia, gdy jedna ze stron stosunku pracy (pracodawca lub pracownik) z?o?y o?wiadczenie woli o rozwi?zaniu umowy o prac?. Takie wypowiedzenie skutkuje oczywi?cie dopiero po up?ywie odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia jest to czas, jaki musi up?yn?? od z?o?enia o?wiadczenia woli o wypowiedzeniu umowy do jej rozwi?zania.

Wypowiedzenie umowy o prac? zawart? na czas nieokre?lony powinno zawiera? konkretnie okre?lon? przyczyn? uzasadniaj?c? wypowiedzenie. Wskazanie przyczyny nieprawdziwej czy te? okre?lonej w sposb ma?o konkretny to niewystarczaj?cy powd do zwolnienia pracownika.
Okres wypowiedzenia uzale?niany jest od rodzaju zawartej umowy. W przypadku umw na czas okre?lony okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie i dotyczy umw zawartych na d?u?ej ni? 6 miesi?cy, w ktrych zastrze?ono mo?liwo?? wypowiedzenia lub, gdy nast?pi?a likwidacja firmy podczas trwania umowy. Je?eli pracownik jest zatrudniony podstawie umowy o prac? na czas nieokre?lony i stosunek pracy trwa krcej ni? 6 miesi?cy to okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie a je?li 6 miesi?czny czas trwania umowy zosta? przekroczony, to okres wypowiedzenia wynosi 1 miesi?c. W zdecydowanie lepszej sytuacji s? pracownicy zatrudnieni d?u?ej ni? 3 lata dla nich okres wypowiedzenia wynosi 3 miesi?ce.

W/w okresy wypowiedziana ukonstytuowane zosta?y w Kodeksie Pracy zgodnie z tymi zapisami okres wypowiedzenia liczony w tygodniach ko?czy si? zawsze w sobot? a okres wypowiedzenia liczony w miesi?cach ko?czy si? w ostatnim dniu miesi?ca.

Zasad? generaln? jest wymg? formy wypowiedzenie umowy o prac?, ktre winno by? przedstawione pracownikowi na pi?mie, a zapisy w nim zawarte powinny by? czytelne wraz z pouczeniem o mo?liwo?ci odwo?ania si? do S?du Pracy w terminie do 7 dni od daty otrzymania wypowiedzenia. Osoba, ktrej przed?o?ono taki dokument ( wypowiedzenie) powinna si? z nim zapozna? a nast?pnie podpisa? jego kopi?. Odmowa podpisania takiego dokumentu oczywi?cie nie skutkuje wa?no?ci? takiego o?wiadczenia woli tym samym nawet dla celw dowodowych lepiej takie wypowiedzenie posiada? chocia?by celem przed?o?enia go w s?dzie pracy wraz z w?a?ciwym pozwem. W tym miejscu nale?y wskaza?, i? w przypadku, gdy nie zgadzamy si? z tre?ci? o?wiadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o prac? a przyczyna ktra zosta?a wskazana w naszej subiektywnej ocenie jest nieprawdziwa przys?uguje nam prawo wniesienia pozwu do s?du.

Roszczenia obj?te pozwem mog? dotyczy? uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrcenia do pracy czy zasadzenia odszkodowania za niezgodne z prawem rozwi?zanie stosunku pracy. Nale?y jednak pami?ta?, i? niektrym pracownikom pracodawca nie mo?e wypowiedzie? umowy o prac? ( lub takie wypowiedzenie jest warunkowane spe?nieniem innych dodatkowych warunkw) i tak mo?na wskaza? grupy pracownikw, dla ktrych ustawodawca przewidzia? tzw. szczegln? ochron? stosunku pracy np.: spo?eczni inspektorzy pracy, cz?onkowie zarz?du zak?adowej organizacji zwi?zkowej, komitetu za?o?ycielskiego, pos?owie, senatorowie, radni. Niew?tpliwie niemal?e zawsze najlepszym rozwi?zaniem stosunku pracy jest oboplne, zgodne i dobrowolne o?wiadczenie woli o ustaniu stosunku pracy

Odwo?anie od decyzji administracyjnej

Od decyzji administracyjnej stronom s?u?y odwo?anie. Informacja o terminie i organie do ktrego wnosi si? odwo?anie jest umieszczona w tre?ci decyzji, zwykle na ko?cu decyzji. Dlatego zawsze nale?y dok?adnie przeczyta? ca?? decyzj?.

Odwo?anie z regu?y wnosi si? w terminie 14 dni od dnia dor?czenia decyzji stronie, a gdy decyzja zosta?a og?oszona ustnie - od dnia jej og?oszenia stronie. Przepisy szczeglne mog? przewidywa? inne terminy do wniesienia odwo?ania lecz taka informacja zawsze jest umieszczona w tre?ci decyzji.

W praktyce data dor?czenia decyzji r?ni si? od daty wydania decyzji. R?nica zwykle wynosi kilka dni. Termin na z?o?enie odwo?ania liczymy od daty dor?czenia decyzji, a nie jej wydania. Wa?na jest data (dzie?) w ktrym otrzymali?my decyzj?. Decyzje administracyjne s? dostarczane za pisemnym potwierdzeniem odbioru. Na potwierdzeniu odbioru decyzji zawsze nale?y wpisa? rzeczywist? dat? otrzymania decyzji.

Przyk?ad: data wydania decyzji to 4 maja, dzie? w ktrym listonosz przynis? decyzj? to 12 maja, mamy 14 dni na wniesienie odwo?ania, czyli odwo?anie mo?emy wnie?? najp?niej w dniu 26 maja.

Odwo?anie mo?e z?o?y? ten kto nie jest zadowolony w pe?ni z tre?ci decyzji.
Odwo?anie nie wymaga szczeg?owego uzasadnienia. Wystarczy, je?eli z tre?ci odwo?ania wynika, ?e strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczeglne mog? ustala? inne wymogi co do tre?ci odwo?ania lecz takie pouczenie b?dzie znajdowa?o si? w tre?ci decyzji. Odwo?anie nie musi mie? jakiego? oficjalnego charakteru w miar? mo?liwo?ci nale?y jednak napisa? co nam si? nie podoba w wydanej decyzji, z czym si? nie zgadzamy i co chcemy uzyska?. Odwo?anie mo?e by? napisane na zwyk?ej kartce, wielko?? karki jest bez znaczenia. Odwo?anie mo?e by? napisane r?cznie, na komputerze lub na maszynie. Odwo?anie mo?na wnie?? tak?e od decyzji pozytywnej.

Odwo?anie wnosi si? do w?a?ciwego organu odwo?awczego za po?rednictwem organu, ktry wyda? decyzj?. np. odwo?anie od decyzji wydanej przez wjta wnosi si? do Samorz?dowego Kolegium Odwo?awczego za po?rednictwem tego? wjta, ktry wyda? decyzje.

Odwo?anie najlepiej z?o?y? na pi?mie.

W praktyce wygl?da to tak, ?e odwo?anie nale?y z?o?y? na pi?mie w sekretariacie urz?du ktry wyda? decyzj?. Sk?adaj?c odwo?anie nale?y orygina? odwo?ania z?o?y?, a jego kopi? zostawi? dla siebie. Na kopii ??damy potwierdzenia z?o?enia odwo?ania wraz z dat? jego z?o?enia i podpisem osoby, ktra przyjmuje to odwo?anie. Bardzo cz?sto jest to piecz?tka wraz z datownikiem. Odwo?anie mo?na te? wys?a? poczt?, listem poleconym, w takim przypadku nale?y zachowa? dowd nadania listu.

Odwo?anie mo?e by? wnoszone tez telegraficznie lub za pomoc? dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, albo za pomoc? formularza umieszczonego na stronie internetowej w?a?ciwego organu administracji, umo?liwiaj?cego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu. Odwo?anie mo?na te? z?o?y? ustnie do protoko?u.

Z?o?one odwo?anie mo?na wycofa? przed wydaniem decyzji przez organ odwo?awczy. Organ odwo?awczy nie mo?e wyda? decyzji na niekorzy?? strony odwo?uj?cej si?, chyba ?e zaskar?ona decyzja ra??co narusza prawo lub ra??co narusza interes spo?eczny.

Zasiedzenie w?asno?ci nieruchomo?ci

Zasiedzie? w?asno?? nieruchomo?ci mo?na poprzez jej posiadanie przez okre?lony w ustawie czas, odpowiednio dwadzie?cia lub trzydzie?ci lat. Niemniej nie ka?dy posiadacz nieruchomo?ci jest zdolny do zasiedzenia jej w?asno?ci a tylko tzw. posiadacz samoistny.
Posiadacz samoistny, to posiadacz ktry w?ada rzecz? jak w?a?ciciel, traktuje rzecz jak swoj?. Najcz??ciej wymienianym przyk?adem charakteryzuj?cym posiadacza samoistnego, jest posiadacz op?acaj?cy podatki od przedmiotowej nieruchomo?ci.
Natomiast d?u?szy, b?d? krtszy okres wymagany do nabycia w?asno?ci nieruchomo?ci przez zasiedzenie zale?ny jest od tzw. dobrej lub z?ej wiary.
Posiadaczem w dobrej wierze jest osoba, ktra uzyska?a posiadanie nieruchomo?ci w b??dnym (ale usprawiedliwionym) przekonaniu, ?e prawo w?asno?ci jej przys?uguje. Taka osoba mo?e uzyska? stwierdzenie zasiedzenia w?asno?ci nieruchomo?ci po up?ywie dwudziestu lat samoistnego posiadania.
W z?ej wierze jest posiadacz, ktry uzyska? posiadanie nieruchomo?ci wiedz?c, ?e w?a?cicielem nie jest mo?e on ??da? stwierdzenia zasiedzenia po up?ywie trzydziestu lat samoistnego posiadania.
Do istotnych zagadnie? zwi?zanych z zasiedzeniem w?asno?ci nieruchomo?ci nale?y mo?liwo?? doliczenia do w?asnego okresu posiadania nieruchomo?ci czasu, przez jaki nieruchomo?? posiada? nasz poprzednik, osoba od ktrej uzyskali?my posiadanie (np. spadkodawca, zmar?y ojciec lub matka). Je?eli jednak poprzedni posiadacz uzyska? posiadanie nieruchomo?ci w z?ej wierze, czas jego posiadania mo?e by? doliczony tylko wtedy, gdy ??cznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej trzydzie?ci lat.
S?dem w?a?ciwym do wniesienia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomo?ci, jest S?d Rejonowy, w ktrego okr?gu znajduje si? nieruchomo??.
Przy sk?adaniu wniosku do s?du nale?y pami?ta? o wniesieniu op?aty w wysoko?ci 2.000 z?. Op?aty mo?na dokona? poprzez przelew na konto bankowe s?du lub poprzez naklejenie na wniosek znakw op?aty s?dowej, do nabycia w kasie s?du.
Nale?y pami?ta?, ?e nabycie w?asno?ci nieruchomo?ci w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu w wysoko?ci 7% podstawy opodatkowania, w my?l przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od spadkw i darowizn z dnia 28 lipca 2009r.

W jakiej odleg?o?ci od ogrodzenia mo?na sadzi? drzewa?

Nie ma przepisw okre?laj?cych, w jakiej odleg?o?ci od ogrodzenia albo od budynku mo?na posadzi? krzew, a w jakiej drzewo. Dzi?ki orzeczeniom s?dowym powsta?y jednak pewne normy. Zdrowy rozs?dek podpowiada, ?e warto si? do nich dostosowa?, aby s?siad by? s?siadem, a nie najwi?kszym wrogiem.
Polskie s?dy niekiedy posi?kuj? si? regulaminem rodzinnych ogrodw dzia?kowych (w skrcie ROD). Powy?sze przepisy okre?laj? minimalne odleg?o?ci od granicy dzia?ki, w jakiej mo?na sadzi? drzewa i krzewy, zarwno owocowe, jak i ozdobne.
Zgodnie z 118 ROD gatunki i odmiany drzew owocowych s?abo rosn?cych i kar?owych nale?y sadzi? w odleg?o?ci co najmniej 2 metrw od granicy dzia?ki. W przypadku moreli nale?y zachowa? odleg?o?? co najmniej 3 metrw. Czere?nia i orzech w?oski nie mog? by? sadzone bli?ej ni? 5 metrw od granicy dzia?ki, z wyj?tkiem szczepionych na podk?adach s?abo rosn?cych, ktre mo?na sadzi? w odleg?o?ci nie mniejszej ni? 3 metry. Krzewy owocowe nale?y sadzi? w odleg?o?ci nie mniejszej ni? 1 m od granicy dzia?ki, a krzewy leszczyny 3 metry.
Natomiast zgodnie z 119, mwi?cym o drzewach ozdobnych, dopuszcza stosowanie w ogrodach dzia?kowych tylko s?abo rosn?cych odmian drzew i krzeww ozdobnych. Trzeba je sadzi? co najmniej 2 metry od granic dzia?ki. Mo?liwe jest sadzenie drzew ozdobnych 1 metr od granicy dzia?ki, je?eli ich wysoko?? nie przekroczy 2 metrw.
Z kolei silnie rosn?ce krzewy ozdobne trzeba sadzi? w odleg?o?ci co najmniej 2 metrw, a krzewy s?abo rosn?ce i roz?o?yste iglaki co najmniej 1 metr od granic dzia?ki. Ponadto w odleg?o?ci do 2 metrw od granicy dzia?ki drzewa i krzewy ozdobne nie powinny osi?ga? wi?kszej wysoko?ci ni? 3 metry.
Nie znaczy to, ?e w przydomowym ogrodzie nie mo?na mie? okaza?ego drzewa. Lepiej jednak sadzi? je dalej od granicy dzia?ki, np. w odleg?o?ci 5 metrw, tak jak drzewa ozdobne. Poniewa? jednak coraz cz??ciej domy powstaj? na ma?ych dzia?kach, na ktrych nie ma mo?liwo?ci zachowania przyj?tych za w?a?ciwe odleg?o?ci, najlepiej porozumie? si? w tej kwestii z s?siadami. Nie ma te? przepisw okre?laj?cych odleg?o?? drzew czy krzeww od budynku.
Aby odci?? si? od ?wiata zewn?trznego i cieszy? prywatno?ci? nawet w ?rodku miasta wielu z nas sadzi wysokie ?ywop?oty. Jednak i tu musimy wykaza? si? rozs?dkiem i pami?ta?, ?e nasza bujna ro?linno?? mo?e by? dra?ni?ca dla s?siadw. Niestety prawo rwnie? tej kwestii nie rozwi?za?o. Przyj?to zasad?: odleg?o?? ?ywop?otu od granicy dzia?ki s?siada powinna wynosi? przynajmniej po?ow? jego wysoko?ci (wi?c, gdy pnie si? na wysoko?? 5 metrw to odleg?o?? od drugiej posesji powinna wynosi? 2,5 metra).
Nie warto toczy? wojny z s?siadem tylko dlatego, ?e ga??? jego drzewa lekko wystaje nad p?otem.
Reagujmy dopiero wtedy, gdy naprawd? mamy do tego powd. Zbyt du?e zacienienie dzia?ki, li?cie i owoce za?miecaj?ce nasz? posesj? czy wreszcie szkody (np. zniszczenie ogrodzenia) spowodowane przez drzewo s?siada wymagaj? interwencji. Obowi?zkiem w?a?ciciela drzewa jest uprz?tanie li?ci b?d? te? op?acenie kosztw porz?dkowych.
Najcz??ciej spotykane s?siedzkie spory dotycz?ce drzew i krzeww reguluje kodeks cywilny.
Owoce spad?e z drzewa lub krzewu na grunt s?siedni stanowi? jego po?ytki (art. 148 k.c.). Chodzi o zapobie?enie konfliktom s?siedzkim. Do sporw mog?oby dochodzi? wtedy, gdyby w?a?ciciel wielokrotnie wchodzi? na grunt s?siadw, by zebra? plony. Zgodnie z przepisem s?siad mo?e bez pytania korzysta? z tych owocw, ktre same spad?y na ziemi?. Natomiast owoce s? w?asno?ci? w?a?ciciela drzewa, dopki nie opadn? s?siad nie powinien ich wi?c zrywa? czy strz?sa?. Z literatury dotycz?cej tego przepisu wynika, ?e chodzi nie tylko o jadalne owoce, ale i o szyszki, kasztany czy ?o??dzie, a tak?e o kwiaty. Przepisu tego nie stosuje si?, gdy s?siedni grunt jest przeznaczony na u?ytek publiczny. W takiej sytuacji nie dochodzi bowiem do konfliktw s?siedzkich.
Z kolei art. 149 k.c. pozwala w?a?cicielowi gruntu, na ktrym stoi drzewo, wej?? na posesj? s?siada i usun?? zwieszaj?ce si? z jego drzew ga??zie b?d? owoce. Jednak s?siad mo?e za??da? naprawienia wynik?ej z tego powodu szkody. Natomiast zgodnie z art. 150 ten, na ktrego grunt przechodz? ga??zie czy owoce, ma rwnie? prawo je obci?? lub zerwa? i zachowa? dla siebie. Ale zanim to zrobi, ma obowi?zek wyznaczy? w?a?cicielowi drzewa odpowiedni termin do ich usuni?cia. Przepisy nie mwi? natomiast, na czyj koszt ma si? to odby?. Warto si? zastanowi?, co znaczy odpowiedni termin. Na og? chodzi o taki, w ktrym s?siad zd??y zorganizowa? ci?cie. Ale niektrych ro?lin nie wolno ci?? przez cz??? roku, gdy? mog? zgin?? (dotyczy to cho?by ?liw). Wwczas termin musi te? uwzgl?dnia? wiedz? ogrodnicz?. Przepis art. 150 pozwala rwnie? na wyci?cie korzeni z drzewa stoj?cego na s?siednim gruncie, i to bez zawiadamiania s?siada. Nie do?? tego, nie daje w?a?cicielowi drzewa prawa do wyci?cia korzeni. Trzeba pami?ta?, ?e takie dzia?anie mo?e doprowadzi? do ?mierci ro?liny. Dlatego autorzy niektrych komentarzy twierdz?, ?e je?eli przej?cie korzeni na parcel? s?siada nie zak?ca korzystania z nieruchomo?ci, a wyci?cie korzeni mog?oby doprowadzi? do ?mierci drzewa, to korzeni jednak wycina? nie wolno.

Odpowiedzialno?? porz?dkowa pracownikw

Kodeks pracy okre?la w jakich sytuacjach, w jaki sposb i w jakim trybie pracodawca mo?e ukara? pracownika (art. 108 113 kp). Przepisy te maj? charakter bezwzgl?dnie obowi?zuj?cy, w zwi?zku z czym nie jest mo?liwa ich zmiana, modyfikowanie na niekorzy?? pracownika tre?ci przez nie regulowanych. Oznacza to min, i? pracodawca nie mo?e stosowa? innych kar porz?dkowych ni? te przewidziane kodeksem pracy.

Katalog kar
Katalog kar i podstaw ich zastosowania jest zamkni?ty i tak:
1. kara upomnienia i kara nagany mo?e by? zastosowana za nieprzestrzeganie przez pracownika:
- ustalonej organizacji i porz?dku w procesie pracy,
- przepisw bezpiecze?stwa i higieny pracy,
- przepisw przeciwpo?arowych,
- przyj?tego sposobu potwierdzania przybycia i obecno?ci w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecno?ci w pracy,
2. kara pieni??na mo?e by? zastosowana za nieprzestrzeganie przez pracownika:
- przepisw bezpiecze?stwa i higieny pracy,
- przepisw przeciwpo?arowych,
- opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
- stawienie si? do pracy w stanie nietrze?wo?ci lub spo?ywanie alkoholu w czasie pracy
Kara pieni??na za jedno przekroczenie, jak i za ka?dy dzie? nieusprawiedliwionej nieobecno?ci, nie mo?e by? wy?sza od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a ??cznie kary pieni??ne nie mog? przewy?sza? dziesi?tej cz??ci wynagrodzenia przypadaj?cego pracownikowi do wyp?aty, po dokonaniu potr?ce?, o ktrych mowa w art. 87 1 pkt 1-3 kp.

Przy stosowaniu kary bierze si? pod uwag? w szczeglno?ci rodzaj naruszenia obowi?zkw pracowniczych, stopie? winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy. Mo?na wi?c kwestionowa? okoliczno??, i? dane zachowanie pracownika uzasadnia ukaranie upomnieniem a nie nagan?, czy kar? pieni??n?.

Procedura
Zachowanie przez pracodawc? wymogw proceduralnych zwi?zanych z zastosowaniem wobec pracownika kary porz?dkowej, jest o tyle istotne, i? ka?de uchybienie w tym zakresie stanowi? mo?e podstaw? sprzeciwu. Sprzeciw wnosi si? w terminie 7 dni od pisemnego zawiadomienia o ukaraniu. Zasadnym b?dzie wnoszenie sprzeciwu, min. je?eli:
- ukaranie nast?pi?o po up?ywie 2 tygodni od powzi?cia wiadomo?ci o naruszeniu obowi?zku pracowniczego i po up?ywie 3 miesi?cy od dopuszczenia si? tego naruszenia,
- kara zosta?a zastosowana bez uprzedniego wys?uchania pracownika,
Pracodawca ma 14 dni na rozpatrzenie sprzeciwu (w tym czasie musi wyst?pi? i rozpatrze? stanowisko reprezentuj?cej pracownika zak?adowej organizacji zwi?zkowej). Je?eli w tym czasie pracodawca nie odrzuci sprzeciwu, uznaje si?, i? uwzgl?dni? go i odst?pi? od zastosowania kary.
Je?eli pracownik wnis? sprzeciw, pracodawca odrzuci? go, za? pracownik podtrzymuje swoje stanowisko, i? kara jest niezasadna, nazbyt surowa lub zastosowana z naruszeniem procedury karania, mo?e w ci?gu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu jego sprzeciwu wyst?pi? do w?a?ciwego s?du pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

Przekszta?cenie prawa wieczystego u?ytkowania w prawo w?asno?ci

Pani Krystyna jest u?ytkownikiem wieczystym nieruchomo?ci jednak od kilku tygodni czyni starania, aby przekszta?ci? prawo u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci. Tym samym dzisiejszy artyku? po?wi?camy informacj? o zasadach przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci
I tak podstawow? informacj? w przedmiotowej kwestii jest fakt, i? b?d?c u?ytkownikiem wieczystym gruntu, na mocy ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przekszta?ceniu prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci (Dz. U. nr 175, poz. 1459 z p?n. zmianami) ka?da zainteresowana osoba mo?e stara? si? o przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci.
Chc?c wskaza? na przes?anki uzasadniaj?ce tak? decyzj? nale?y w pierwszej kolejno?ci zaznaczy? i? prawo u?ytkowania wieczystego jest prawem terminowym gdzie w polskim systemie prawnym zosta? przyj?te i? na 5 lat przed up?ywem zastrze?onego w umowie terminu u?ytkownik wieczysty mo?e ??da? jego przed?u?enia na dalszy okres od 40 do 99 lat. Z odmow? przed?u?enia u?ytkowania wieczystego mo?na spotka? si? jedynie w sporadycznych przypadkach a uzasadnieniem jest wtedy wa?ny interes spo?eczny. Kolejno nale?y wskaza?, i? prawo u?ytkowania wieczystego zazwyczaj przyznawane jest na 99 lat. Po up?ywie tego okresu prawo wygasa i zwi?zane jest z konieczno?ci? ponoszenia dodatkowych corocznych op?at, a zatem prawo w?asno?ci jest prawem, ktre daje ca?kowite w?adztwo nad nieruchomo?ci? i nie jest ograniczone czasowo. Kolejnym argumentem, ktry uzasadnia przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci to mo?liwo?? uzyskania bonifikaty (znaczne obni?enie warto?ci) na wykup ( zamian?).
W wnioskiem o takie przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci mog? wyst?pi?: Osoby fizyczne, b?d?ce u?ytkownikami wieczystymi gruntu, na ktrych znajduj? si? budynki mieszkalne, gara?e, nieruchomo?ci rolne lub przeznaczenie tego gruntu jest na cele mieszkalne. Kolejn? grup? stanowi? osoby fizyczne i prawne b?d?ce w?a?cicielami lokali, ktrych udzia? w nieruchomo?ci wsplnej obejmuje prawo wieczystego u?ytkowania. W tym ostatnim przypadku z przedmiotowym wnioskiem wyst?puj? wszyscy u?ytkownicy wieczy?ci. Dla przyk?adu mo?na wskaza? chocia?by wsplnoty mieszkaniowe gdzie u?ytkownikami jest np. ca?a wsplnota mieszkaniowa. Kolejno ustawodawca wskazuje na sp?dzielnie mieszkaniowe b?d?ce w?a?cicielami budynkw mieszkalnych i gara?y.
Podejmuj?c decyzj? o przekszta?caniu u?ytkowania zale?y zastanowi? si? ile b?dzie nas kosztowa?o takie przekszta?cenie. Przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci jest bezp?atne dla osb, ktrym oddano nieruchomo?? w u?ytkowanie wieczyste w zamian za wyw?aszczenie lub przej?cie nieruchomo?ci gruntowej na rzecz Skarbu Pa?stwa przed dniem 5 grudnia 1990 roku oraz ktre uzyska?y u?ytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 pa?dziernika 1945 roku o w?asno?ci i u?ytkowaniu gruntw na obszarze miasta sto?ecznego Warszawy. Dla w/w gr osb ustawodawca przewidzia? rwnie? zwolnienie z op?aty s?dowej pobieranej od wniosku o wpis do ksi?gi wieczystej. Co do potencjalnych pozosta?ych wnioskodawcw przekszta?cenie jest p?atne ( z uwzgl?dnieniem bonifikaty). Wysoko?? takich op?at ustalona zostaje na podstawie operatu szacunkowego sporz?dzonego przez rzeczoznawc? maj?tkowego. Taka wycena uwzgl?dnia warto?? gruntu jak rwnie? czas, na ktry prawo u?ytkowania wieczystego jeszcze przys?uguje. Natomiast przy ustaleniu wysoko?? bonifikaty uwzgl?dnia si? : kryterium dochodowego, (bonifikata do 90%), czasokres otrzymania prawa u?ytkowania wieczystego (bonifikat? do 50 %) fakt wpisania nieruchomo?ci do rejestru zabytkw(bonifikat? do 50 %) Mo?emy rwnie? stara? si? o roz?o?enie powy?szej op?aty na raty.
Wniosek o przekszta?cenie prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci nale?y z?o?y? do starosty a w przypadku miast na prawach powiatu do prezydenta miasta, gdy nieruchomo?? nale?y do Skarbu Pa?stwa. Natomiast w przypadku, gdy nieruchomo?? jest w?asno?ci? gminy, powiatu czy wojewdztwa wniosek sk?adamy opcjonalnie wjtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, do zarz?du powiatu czy do zarz?du wojewdztwa. Wydana decyzja z chwil?, gdy stanie si? ostateczna implikuj? prawo w?asno?ci a sama decyzja daje podstawy do dokonania w?a?ciwego wpisu do ksi?gi wieczyste. Z?o?enie takiego wniosku jest bezp?atne jednak nale?y pami?ta?, i? je?li nosimy si? z takim zamiarem to musimy to zrobi? najp?niej do dnia 31. 12. 2012 roku.

Jakie s? przes?anki orzeczenia przez s?d separacji?

Pan Tomasz chcia?by wiedzie? jakie s? przes?anki orzeczenia przez s?d separacji
Orzeczenie separacji mo?liwe jest w sytuacji, gdy pomi?dzy ma??onkami nast?pi? zupe?ny rozk?ad po?ycia.
Separacja tym wi?c r?ni si? od rozwodu, ?e w jej przypadku nie mamy do czynienia z trwa?ym rozk?adem po?ycia, istniej? wi?c przes?anki wskazuj?ce, ?e istnieje mo?liwo?? powrotu do wsplnego po?ycia. Je?eli chodzi o przes?ank? zupe?no?ci rozk?adu, to S?d bierze pod uwag? nie tylko brak fizycznego zwi?zku mi?dzy ma??onkami, ale tak?e brak wi?zi emocjonalnych, czy nawet zwi?zkw gospodarczych (np. prowadzenie wsplnego gospodarstwa domowego).
Nie jest mo?liwe orzeczenie separacji, je?eli na skutek orzeczenia mia?oby ucierpie? dobro wsplnych ma?oletnich dzieci ma??onkw, lub je?eli orzeczenie separacji by?oby sprzeczne z zasadami wsp??ycia spo?ecznego.

Je?eli ma??onkowie nie maj? wsplnych ma?oletnich dzieci, istnieje mo?liwo?? orzeczenia separacji na podstawie zgodnego ??dania ma??onkw, w tym przypadku S?d nie orzeka o tym, kto ponosi win? rozk?adu po?ycia.

Orzekaj?c separacj? S?d decyduje o w?adzy rodzicielskiej nad wsplnymi ma?oletnimi dzie?mi ma??onkw, uregulowaniu podlegaj? tak?e kontakty rodzicw z dzie?mi a tak?e obowi?zki alimentacyjne w stosunku do dzieci i ma??onka.
W wyroku S?d decyduje tak?e o sposobie korzystania ze wsplnego mieszkania ma??onkw. W wyj?tkowych sytuacjach, gdy jeden z ma??onkw zachowuje si? w sposb naganny mo?liwa jest jego eksmisja.
Orzeczenie separacji jest wi?c w skutkach bardzo podobne do orzeczenia rozwodu. Tak naprawd? wyrok ten r?ni si? od wyroku rozwodowego jedynie w dwch kwestiach. Mianowicie brak jest mo?liwo?ci ponownego zawarcia ma??e?stwa (gdy? poprzednie nadal istnieje) i brak jest mo?liwo?ci powrotu do poprzedniego nazwiska przez ma??onka, ktry na skutek zawarcia ma??e?stwa to nazwisko zmieni?.
Co wa?ne, mo?liwym jest wyst?pienie przez jednego z ma??onkw o orzeczenie separacji, gdy drugi z ma??onkw ??da rozwodu. W takiej sytuacji S?d orzeknie rozwd, gdy spe?nione zostan? przes?anki do jego orzeczenia. Je?eli nie ma przes?anek orzeczenia rozwodu a separacja jest uzasadniona, S?d orzeknie separacj?.
Sprawy o separacj? s? rozpatrywane w pierwszej instancji przez S?dy Okr?gowe. Op?ata od pozwu w chwili obecnej wynosi 600 z?otych. W przypadku zgodnego wniosku ma??onkw o orzeczenie separacji op?ata wynosi 100 z?.

Zaliczka czy zadatek?

Do biura bezp?atnych porad prawnych zwrci? si? mieszkaniec Kolbuszowej z pytaniem czym r?ni si? zaliczka od zadatku?
O tym czy kwota wp?acona jest zadatkiem czy zaliczk? decyduje zawarta pomi?dzy stronami umowa. Kwota wr?czona drugiej stronie staje si? zadatkiem tylko wtedy, gdy zostanie to jasno okre?lone w umowie - bez tego zaznaczenia b?dzie to zaliczka, podobnie jak w przypadku gdy w umowie zostanie zastrze?one, ?e wp?acona kwota jest zaliczk? na poczet wykonanej umowy.
W praktyce dnia codziennego, bardzo cz?sto wp?acamy kontrahentom na poczet przysz?ego zawarcia umowy sprzeda?y czy wykonania us?ugi pewn? kwot? pieni?dzy. Sytuacje takie zdarzaj? si? rwnie? przy zlecaniu wymiany okien lub drzwi.

Niby te same pieni?dze, ale skutki wr?czania wykonawcy zadatku i zaliczki s? inne. R?ne s? tak?e przepisy prawne, ktre okre?laj? obie te formy "przedp?aty".

Gdy umowa nie zostanie zrealizowana, Kodeks cywilny (art.394) precyzyjnie okre?la dalsze losy zadatku.
Art. 394. 1. W braku odmiennego zastrze?enia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, ?e w razie niewykonania umowy przez jedn? ze stron druga strona mo?e bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odst?pi? i otrzymany zadatek zachowa?, a je?eli sama go da?a, mo?e ??da? sumy dwukrotnie wy?szej.
2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet ?wiadczenia strony, ktra go da?a; je?eli zaliczenie nie jest mo?liwe, zadatek ulega zwrotowi.
3. W razie rozwi?zania umowy zadatek powinien by? zwrcony, a obowi?zek zap?aty sumy dwukrotnie wy?szej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nast?pi?o wskutek okoliczno?ci, za ktre ?adna ze stron nie ponosi odpowiedzialno?ci albo za ktre ponosz? odpowiedzialno?? obie strony.
O tym, co si? dzieje z zaliczk?, mo?na wywnioskowa? z oglnych przepisw o wykonywaniu wzajemnych umw.
Czy wp?acona kwota jest zadatkiem czy zaliczk? ma ogromne znaczenie w sytuacji gdy umowa nie dojdzie do skutku. Z tego te? wzgl?du w umowie nale?y bardzo precyzyjnie okre?li?, czy stronom chodzi o zadatek, czy zaliczk?.
W my?l art.394 kodeksu cywilnego w razie braku odmiennego zastrze?enia w podpisanej umowie albo zwyczaju zadatek dany przez jedn? ze stron ma to znaczenie, ?e w przypadku niewykonania umowy przez jedn? ze stron, druga strona mo?e bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odst?pi? i otrzymany zadatek zatrzyma?, a je?li sama go da?a, mo?e ??da? sumy dwukrotnie wy?szej.
W razie wykonania umowy, zadatek ulega zaliczeniu na poczet ?wiadczenia strony, ktra go da?a - gdy jest to niemo?liwe, zadatek podlega zwrotowi.
W przypadku rozwi?zania umowy zadatek powinien by? zwrcony, a obowi?zek zap?aty kwoty dwukrotnie wy?szej nie nale?y si?. To samo wyst?puje wtedy, gdy niewykonanie umowy nast?pi?o wskutek okoliczno?ci, za ktre ?adna ze stron nie ponosi odpowiedzialno?ci albo za ktre ponosz? odpowiedzialno?? obie strony.
Je?eli strony umowy zamierza?y ustanowi? zadatek, a pos?u?y?y si? terminem "zaliczka", kontrahentowi, ktry wobec niewykonania umowy chcia?by uzyska? lub zachowa? zadatek, pozostaje powo?ywanie si? na tak? wol? obu stron. Gdy dojdzie jednak do sporu s?dowego, to on b?dzie zmuszony wykaza?, ?e zaliczka by?a w rzeczywisto?ci zadatkiem.

Zadatek stanowi zabezpieczenie wykonania umowy jest rodzajem odszkodowania za ewentualne niewykonanie umowy.
Instytucja zaliczki nie jest wprost uregulowana w przepisach kodeksu cywilnego, ani tym bardziej ustawy o szczeglnych warunkach sprzeda?y konsumenckiej. Jakie s? skutki wr?czenia zaliczki wywnioskowa? mo?na jedynie z oglnych przepisw o wykonywaniu umw wzajemnych.
Jak? umow? uwa?a si? za umow? wzajemn? okre?la 2 art. 487 k.c., ktry mwi, ?e Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowi?zuj? si? w taki sposb, ?e ?wiadczenie jednej z nich ma by? odpowiednikiem ?wiadczenia drugiej.
W razie nale?ytego wykonania zobowi?zania zaliczka podlega zaliczeniu na poczet nale?nego ?wiadczenia, w przeciwnym razie konsument mo?e domaga? si? jej zwrotu i naprawienia szkody.
Do zaliczki nie stosuje si? wskazanych zasad dotycz?cych przepadku zadatku lub obowi?zku jego zwrotu w podwjnej wysoko?ci.

Obowi?zki odst?puj?cego od umowy wzajemnej okre?lone s? w art. 494 k.c, z ktrego wynika, i? strona, ktra odst?puje od umowy wzajemnej obowi?zana jest zwrci? drugiej stronie wszystko to, co otrzyma?a od niej na mocy umowy; mo?e ??da? zwrotu nie tylko tego co ?wiadczy?a lecz rwnie? naprawienia szkody wynik?ej z niewykonania zobowi?zania. Powy?szy przepis ustanawia zatem zasad?, i? w przypadku gdy umowa nie dojdzie do skutku strony zwracaj? sobie wszystko co ?wiadczy?y. Brak jest wyj?tkw, ktre przewidywa?yby sytuacje, w ktrej strony mog? zatrzyma? ?wiadczenie drugiej strony.
Zaliczka jest kwot? wp?acon? na poczet przysz?ych nale?no?ci i nie stanowi, jak zadatek formy zabezpieczenia wykonania umowy, a jedynie cz??? ceny.
W razie nale?ytego wykonania umowy zaliczka podlega zaliczeniu na poczet nale?nego ?wiadczenia, w przeciwnym wypadku konsument mo?e domaga? si? jej zwrotu i naprawienia szkody. Do zaliczki nie stosuje si? wskazanych w art. 394 k.c zasad dotycz?cych przepadku zadatku lub obowi?zku jego zwrotu w podwjnej wysoko?ci.
Stosowane w umowach przez kontrahentw konsumentw postanowienia dotycz?ce przepadku wp?aconej przez konsumenta zaliczki w wypadku odst?pienia przez niego od umowy nale?y uzna? za klasyczny przyk?ad "klauzul niedozwolonych".

Jeszcze inaczej uregulowane zosta?y te kwestie w przypadkach zawierania umw poza lokalem przedsi?biorstwa i umw na odleg?o?? ( ustawa o ochronie niektrych praw konsumentw oraz o odpowiedzialno?ci za szkod? wyrz?dzon? przez produkt niebezpieczny z dnia 02 marca 2000r Dz. U. nr 22, poz.271 ze zm.).
W obu typach umw absolutnie niedopuszczalne jest zastrze?enie odst?pnego, czyli prawa odst?pienia od umowy za zap?at? oznaczonej sumy. Zarwno od umw zawieranych na odleg?o??, jak i poza lokalem przedsi?biorstwa mamy prawo odst?pi? w ci?gu 10 dni bez podawania przyczyn.
Odst?pienie od umowy powoduje, ?e jest ona uwa?ana za niezawart?, a konsument zostaje zwolniony ze wszystkich zobowi?za?. Wszystko, co strony ?wiadczy?y, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym ( chyba , ?e taka zmiana by?a konieczna w granicach zwyk?ego zarz?du), a przedsi?biorca powinien po?wiadczy? zwrot ?wiadczenia na pi?mie.
Je?eli konsument dokona? jakichkolwiek przedp?at, nale?? si? od nich odsetki ustawowe liczone od daty dokonania przedp?aty.
Jakie s? zatem najistotniejsze r?nice pomi?dzy zaliczk?, a zadatkiem?
ZALICZKA
po wykonaniu us?ugi zostaje wliczona w jej cen?,
je?li umowa zostaje rozwi?zana za zgod? obu stron, to zwracaj? one sobie wzajemne ?wiadczenia, w tym tak?e zaliczk?,
je?li umow? rozwi??e strona bior?ca zaliczk?, jest ona zobowi?zana do zwrotu pobranej zaliczki.
je?li umow? rozwi??e strona daj?ca zaliczk? mo?e ona domaga? si? jej zwrotu.
ZADATEK
je?li umowa zostaje rozwi?zana za zgod? obu stron, to zwracaj? one sobie wzajemne ?wiadczenia, w tym tak?e zadatek,
je?li umowa zosta?a wykonana prawid?owo, zadatek zostaje zaliczony w na poczet ceny,
je?li umowa nie zosta?a wykonana, z uwagi na rezygnacj? strony, ktra zadatek da?a, zadatek przepada na rzecz bior?cego zadatek,
je?li umowa nie zosta?a zrealizowana z przyczyn le??cych po stronie bior?cej zadatek, strona daj?ca zadatek mo?e od umowy odst?pi? i ??da? zwrotu zadatku w podwjnej wysoko?ci.

Umowa najmu

W ramach umowy najmu wynajmuj?cy (czyli osoba ktra mo?e sk?ada? takie o?wiadczenie woli np. w?a?ciciel) zobowi?zuje si? do oddania najemcy ( czyli osoba ktra chce dan? rzecz u?ytkowa?) dan? rzecz do u?ywania przez czas oznaczony lub nie oznaczony. Po stronie najemcy, co do zasady pojawia si? zobowi?zanie w postaci obowi?zku zap?aty umwionego czynszu. Maj?c powy?sz? definicj? na wzgl?dzie mo?na wskaza?, i? stronami umowy najmu s? wynajmuj?cy i najemca. Wynajmuj?cym najcz??ciej jest sam w?a?ciciel rzeczy, ktry mo?e z?o?y? w?a?ciwe o?wiadczenie woli w zakresie najmu rzeczy stanowi?cej przedmiot umowy. I tak przedmiotem najmu mog? by? rzeczy zarwno ruchome (np. samochd) jak i nieruchomo?ci (np. lokal, dzia?ka, pokj w mieszkaniu). Co do zasady regu?? jest aby przedmiot najmu stanowi?y rzeczy ktrych nie mo?na zu?y? tym samy niema mo?liwo?ci odda? w najem np. okre?lonej ilo?ci pieni?dzy.

Oczywi?cie ustawodawca ( kodeks cywilny) nie zastrzega, nie wskazuje dla wa?no?ci umowy najmu konkretnej formy. Tym samym strony takiej umowy mog? j? zawrze? w sposb dowolny np. przez z?o?enie w?a?ciwego o?wiadczenia woli. Nale?y jednak pami?ta?, i? dla umowy najmu nieruchomo?ci ktr? strony chc? zawrze? na czas d?u?szy ani?eli rok winna by? zachowana forma pisemna. Jednak w przypadku, gdy nie zachowano formy pisemnej uwa?a si?, ?e umowa najmu zawarta jest na czas nieokre?lony.

I jak ju? wy?ej zaznaczono przez umow? najmu wynajmuj?cy oddaje najemcy rzecz do u?ywania. Zakres u?ywania zale?y od wzajemnych uzgodnie? dokonanych przez strony umowy i zostaje ukonstytuowany w postanowieniach umowy i jest warunkowany samym przeznaczeniem danej rzeczy. Wynajmuj?cy pomieszczenia co do regu?y ma na celu u?ywanie ich dla celw u?ytkowych np. wynajem pomieszczenia pod prowadzenie magazynu, sklepu czy te? na cele mieszkalne. Trudno by?o by sobie jednak wyobrazi? najem ?rodka transportu np. samochodu do celw innych ani?eli zgodnie z jego przeznaczeniem tj. do przewozu towarw i osb.

Kolejnym elementem umowy najmu jest czas, na jaki ona zostaje zawarta. Mo?e ona by? zawarta na czas okre?lony (np. miesi?c , rok ) jak i nie oznaczony (nieokre?lony). Oczywi?cie po up?ywie okresu najmu rzecz oddana do u?ywania powinna by? zwrcona wynajmuj?cemu. W wypadku, gdy najem jest zawarty na czas nieoznaczony wtedy ka?da ze stron mo?e go wypowiedzie?.

Wa?n? cech? umowy najmu jest zawsze odp?atno??. Co implikuje skutek w postaci zobowi?zania najemcy do zap?aty czynszu, przewidzianego w umowie. P?atno?? czynszu musi by? realizowana zgodnie z postanowieniami umowy najmu. Je?eli najemca nie p?aci czynszu za co najmniej dwa okresy p?atno?ci, wynajmuj?cy mo?e wypowiedzie? umow? bez zachowania terminu wypowiedzenia chyba ?e strony zapisami umowy postanowi?y inaczej. Obowi?zek op?acania czynszu spoczywa po stronie najemcy natomiast wskazuj?c na obowi?zki wynajmuj?cego mo?na wskaza?, i? podstawowym jego zobowi?zaniem jest wydanie rzeczy najemcy. Rzecz stanowi?ca przedmiot najmu musi by? wydana w stanie przydatnym do umwionego u?ytku. Nale?y rwnie? wskaza?, i? wynajmuj?cy nie mo?e przeszkadza? najemcy w korzystaniu z rzeczy np. przez ingerencj? w rzecz stanowi?c? przedmiot umowy. Oczywi?cie, na wynajmuj?cym spoczywa obowi?zek dokonywa? napraw wynajmowanej rzeczy a najemca winien troszczy? si? o rzecz najmu i u?ywa? j? zgodnie z umow?, co sprowadza si? do zachowania rzeczy w stanie nie pogorszonym.

Sprostowanie ?wiadectwa pracy

?wiadectwo pracy to jeden z najistotniejszych dokumentw jakie otrzymuje pracownik od pracodawcy. Tre?? ?wiadectwa pracy reguluje rozporz?dzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie szczeg?owej tre?ci ?wiadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz. U. 1996 r. Nr 60 poz. 282).
Tryb sprostowania ?wiadectwa pracy
Cz?sto zdarzaj? si? sytuacje w ktrych pracownik po otrzymaniu ?wiadectwa pracy stwierdza, ?e nie zgadza si? z jego tre?ci?, gdy? zawiera ono nieprawdziwe lub niepe?ne informacje. Przys?uguje mu wwczas prawo do wyst?pienia do pracodawcy z wnioskiem o jego sprostowanie. Podstaw? do powy?szego stanowi art. 97 21 kodeksu pracy. Czynno?ci tej nale?y dokona? na pi?mie w terminie 7 dni od otrzymania ?wiadectwa pracy. Pouczenie w tym zakresie powinno zosta? umieszczone w jego tre?ci.
Je?eli pracodawca uzna wniosek pracownika za zasadny, powinien wyda? mu w terminie 7 dni nowe ?wiadectwo pracy, a b??dne zniszczy?. Jednak w przypadku nieuwzgl?dnienia wniosku przez pracodawc?, co rwnie? powinno wyst?pi? na pi?mie, pracownikowi przys?uguje, w ci?gu 7 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania ?wiadectwa pracy, prawo wyst?pienia do s?du pracy z ??daniem jego sprostowania.
Je?eli s?d pracy uwzgl?dni powdztwo pracownika, pracodawca ma obowi?zek wyda? niezw?ocznie nowe ?wiadectwo pracy, co nie powinno nast?pi? p?niej ni? w ci?gu 3 dni od dnia uprawomocnienia si? orzeczenia w tej sprawie ( 5 ust. 2 powy?szego rozporz?dzenia). B??dne ?wiadectwo pracy musi by? usuni?te z akt osobowych i zniszczone. Istotnym jest aby przed wyst?pieniem z powdztwem o sprostowanie ?wiadectwa pracy zwrci? si? z tym wnioskiem do pracodawcy. W przeciwnym wypadku s?d oddali powdztwo.
Roszczenie pracownika o odszkodowanie
Pracownikowi przys?uguje roszczenie o naprawienie szkody wyrz?dzonej przez pracodawc? wskutek niewydania w terminie lub wydania niew?a?ciwego ?wiadectwa pracy. Odszkodowanie takie przys?uguje w wysoko?ci wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie d?u?szy jednak ni? 6 tygodni. Orzeczenie o odszkodowaniu w zwi?zku z wydaniem niew?a?ciwego ?wiadectwa pracy stanowi podstaw? do jego zmiany. Pracodawca powinien zatem niezw?ocznie wyda? pracownikowi nowe ?wiadectwo pracy.
W takim procesie pracownik musi udowodni?, ?e np. nie mg? uzyska? pracy ze wzgl?du na b??dn? tre?? ?wiadectwa pracy lub jego brak. Na nim spoczywa obowi?zek przedstawienia dowodw. Spoczywaj?cy na pracowniku ci??ar dowodu istnienia zwi?zku przyczynowego mi?dzy wadliw? tre?ci? ?wiadectwa pracy a niemo?no?ci? uzyskania przez niego pracy nie mo?e by? rozumiany tylko w ten sposb, ?e jest on obowi?zany do z?o?enia dokumentu stwierdzaj?cego przyczyn? odmowy jego zatrudnienia. O istnieniu bowiem tego zwi?zku przyczynowego mog? ?wiadczy? takie okoliczno?ci, jak podejmowanie przez pracownika bezskutecznych stara? o prac? odpowiadaj?c? jego mo?liwo?ciom i kwalifikacjom oraz brak innych przeszkd w uzyskaniu pracy ni? wynikaj?ce z wadliwej tre?ci ?wiadectwa pracy, ktre w sposb ewidentny mog?o utrudni? jego ponowne zatrudnienie (wyrok SN z 03.03.1971 r., II PR 9/71, OSN 1971, Nr 12, poz. 211).

Ma??e?skie ustroje maj?tkowe

Ma??e?ski ustrj maj?tkowy to okre?lony przepisami prawa system stosunkw prawnych istniej?cych mi?dzy ma??onkami i reguluj?cy stosunki maj?tkowe pomi?dzy nimi oraz innymi podmiotami prawa.
Ma??e?skie ustroje maj?tkowe szczeg?owo unormowane s? przepisami Kodeksu rodzinnego i opieku?czego. Kodeks wyr?nia nast?puj?ce ustroje maj?tkowe ma??onkw:
1. Ustawowy ustrj maj?tkowy
Jest to najcz??ciej spotykany ustrj maj?tkowy istniej?cy mi?dzy ma??onkami, poniewa? powstaje on z mocy samej ustawy z chwil? zawarcia ma??e?stwa i obejmuje on wsplny dorobek ma??onkw. Przedmioty maj?tkowe nie obj?te ustawow? wsplno?ci? maj?tkow? stanowi? maj?tek odr?bny ka?dego z ma??onkw. Dorobkiem ma??onkw natomiast s? przedmioty maj?tkowe nabyte w czasie trwania wsplno?ci ustawowej przez oboje ma??onkw lub przez jednego z nich. Przy istnieniu ustawowej wsplno?ci maj?tkowej ka?dy z ma??onkw ma takie same prawa do dysponowania wsplnym maj?tkiem a ich udzia?y s? rwne. Wsplno?? ustawowa trwa od ustania lub uniewa?nienia ma??e?stwa, chyba, ?e zachodz? nast?puj?ce przes?anki:
Ma??onkowie zawr? ma??e?sk? umow? maj?tkow?
Z wa?nych powodw na ??danie jednego ma??onka s?d orzek? zniesienie wsplno?ci ustawowej
Wsplno?? usta?a z mocy prawa na skutek ca?kowitego lub cz??ciowego ubezw?asnowolnienia jednego z ma??onkw
2. Umowny ustrj maj?tkowy
Do umownych ustrojw maj?tkowych nale?? rozszerzona lub ograniczona wsplno?? maj?tkowa oraz rozdzielno?? maj?tkowa. Taka umowa (tzw. intercyza) musi przyj?? form? aktu notarialnego i mo?e by? zawarta zarwno przed jak i po zawarciu ma??e?stwa. Umowa mo?e by? rozwi?zana lub zmieniona. W razie rozwi?zania w zasadzie powstaje ustrj wsplno?ci ustawowej, chyba ?e strony postanowi? inaczej.
Rozszerzenie wsplno?ci maj?tkowej polega na wskazaniu jakie sk?adniki maj?tku osobistego b?d? nale?a?y do maj?tku wsplnego. Prawo nie zezwala jednak na rozszerzenie wsplno?ci m.in. na nabyte darowizny i spadki. W pozosta?ym zakresie obowi?zuj? zasady jak w ustroju wsplno?ci ustawowej
Ograniczenie wsplno?ci polega na w??czeniu do maj?tku osobistego pewnych elementw maj?tku wsplnego. W tym zakresie nie ma ogranicze?.
Rozdzielno?? maj?tkowa pe?na powoduje, ?e istniej? dwa odr?bne maj?tki osobiste ma??onkw, a wi?c zachowany jest stan istniej?cy przed zawarciem ma??e?stwa.
3. Przymusowy ustrj maj?tkowy
W kodeksie rodzinnym i opieku?czym przewidziano rwnie? przymusowy ustrj rozdzielno?ci maj?tkowej. Mamy z nim do czynienia w razie:
s?dowego ustanowienia rozdzielno?ci maj?tkowej,
ubezw?asnowolnienia jednego z ma??onkw,
orzeczenia separacji ma??onkw,
og?oszenia upad?o?ci jednego z ma??onkw
Z ??daniem ustanowienia rozdzielno?ci przez s?d mog? wyst?pi?: ma??onek, prokurator oraz na podstawie art. 52 1a k.r.o., wierzyciel jednego z ma??onkw.
S?d, wszczynaj?c post?powanie na ??danie ma??onka b?d? prokuratora, mo?e ustanowi? rozdzielno?? maj?tkow? mi?dzy ma??onkami z wa?nych powodw (art. 52 k.r.o.). Tymi wa?nymi powodami mog? by? w szczeglno?ci: okoliczno??, ?e ma??onkowie ?yj? w roz??czeniu (separacja faktyczna), trwonienie maj?tku, alkoholizm, narkomania, hazard, uporczywy brak przyczyniania si? do zaspokojenia potrzeb rodziny, uporczywe dokonywanie szczeglnie ryzykownych operacji finansowych zagra?aj?cych materialnym podstawom bytu rodziny.

Zasi?ek piel?gnacyjny

Pan Stanis?aw chcia?by ubiega? si? o zasi?ek piel?gnacyjny lecz nie bardzo wie komu i na jakich warunkach on przys?uguje.
Zasi?ek piel?gnacyjny przys?uguje nast?puj?cej kategorii osb:
1) Niepe?nosprawnemu dziecku
2) Osobie niepe?nosprawnej w wieku powy?ej 16 lat, je?eli legitymuje si? orzeczeniem o znacznym stopniu niepe?nosprawno?ci
3) Osobie niepe?nosprawnej w wieku powy?ej 16 lat, je?eli legitymuje si? orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepe?nosprawno?ci, pod warunkiem ?e niepe?nosprawno?? powsta?a do uko?czenia 21 roku ?ycia
4) Osobie, ktra uko?czy?a 75 lat
Zasi?ek przys?uguje obywatelom polskim a tak?e cudzoziemcom, ale po spe?nieniu dodatkowych wymogw.
Nie przys?uguje on osobom przebywaj?cym w instytucjach zapewniaj?cych ca?odobowe utrzymanie, np. domu pomocy spo?ecznej, czy schroniska dla nieletnich. Nie przys?uguje on tak?e, gdy cz?onek rodziny pobiera zagranic? ?wiadczenia na pokrycie wydatkw zwi?zanych z piel?gnacj? danego cz?onka rodziny w Polsce. Nie otrzymaj? go rwnie? osoby uprawnione do wyp?aty zasi?ku na podstawie ustawy o Funduszu Ubezpiecze? Spo?ecznych.
W kwestiach zasi?ku piel?gnacyjnego w?adne s? orzeka? powiatowe zespo?y ds. orzekania o niepe?nosprawno?ci, wnioski sk?ada si? w terminie 3 miesi?cy od wydania orzeczenia o stopniu niepe?nosprawno?ci.
W sytuacji, gdy orzeczenie o niepe?nosprawno?ci utraci?o swoj? wa?no??, procedur? trzeba niejako rozpocz?? od nowa, tj. z?o?y? wniosek o orzeczenie niepe?nosprawno?ci a po jej orzeczeniu wniosek o ustalenie prawa do zasi?ku.

Umowa darowizny

Umowa darowizny okre?lona jest w Kodeksie cywilnym. Art. 888 Kodeksu cywilnego stanowi, i? przez umow? darowizny darczy?ca zobowi?zuje si? do bezp?atnego ?wiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego maj?tku.
Umowa darowizny powinna zawiera? zarwno o?wiadczenie darczy?cy o ch?ci przekazania okre?lonej rzeczy czy kwoty pieni?dzy, jak i o?wiadczenie obdarowanego o tym, ?e darowizn? przyjmuje. Poza tym darczy?ca mo?e m.in. na?o?y? na obdarowanego obowi?zek okre?lonego zachowania.
Co do zasady o?wiadczenie darczy?cy powinno zosta? z?o?one w formie aktu notarialnego. Jednak umowa darowizny b?dzie wa?na nawet pomimo niezachowania tej formy, je?eli ?wiadczenie zosta?o spe?nione.
Je?li wi?c darczy?ca ustala dat? przekazania (czyli wykonania umowy) na dalszy czas wwczas, warto zawrze? umow? w formie aktu notarialnego- chocia?by po to, aby mc przed s?dem dochodzi? wykonania umowy. Takie podej?cie mo?e jednak zniech?ci? darczy?c? np. cz?onka bliskiej rodziny.

Je?eli dana czynno?? wymaga dla swojej wa?no?ci aktu notarialnego (np. przeniesienie w?asno?ci nieruchomo?ci) akt jest niezb?dny, a regulacje dotycz?ce wa?no?ci wykonanej umowy darowizny nie maj? zastosowania.
Je?li umowa ma by? od razy wykonana, wystarczaj?ca jest umowa ustna. Jednak?e dla celw dowodowych, oraz na wypadek kontroli urz?du skarbowego lepiej sporz?dzi? umow? w formie pisemnej.
Sporz?dzenie umowy
Pierwsza cz??? umowy powinna zawiera?:
Miejsce i dat? sporz?dzenia umowy
Oznaczenie stron:
Darczy?ca imi?, nazwisko i adres. Je?li przedmiot darowizny znajduje si? we wsplnym maj?tku ma??onkw- wwczas oboje powinni znale?? si? na umowie, oraz j? podpisa?. Je?li przedmiot nale?y do kilku osb w ramach wsp?w?asno?ci, rwnie? wszyscy powinni uczestniczy? w umowie chyba, ?e przedmiotem darowizny jest udzia? danej osobie we wsp?w?asno?ci.
Obdarowany: imi?, nazwisko i adres. Je?li darowizna ma by? na rzecz kilku osb wszyscy powinni uczestniczy? w umowie i z?o?y? na niej podpis przyjmuj?c darowizn?.
Oznaczaj?c strony, mo?na rwnie? w umowie wpisa? ich numery PESEL, oraz numery dowodw osobistych.
Oznaczenie przedmiotu darowizny i o?wiadczenie darczy?cy.
Nast?pnym etapem sporz?dzania darowizny jest o?wiadczenie darczy?cy. Powinno si? w nim zawrze?:
- okre?lenie przedmiotu darowizny.
- o?wiadczenie, ?e darczy?ca ma prawo dysponowa? przedmiotem darowizny.
- o?wiadczenie o tym, ?e przedmiot nie ma wad prawnych (np. nie toczy si? wobec niego post?powanie egzekucyjne, czy o windykacyjne o zwrot rzeczy, lub ?e nie jest np. obci??ony hipotek? lub zastawem).

Je?li jednak przedmiot darowizny podlega jakim? ograniczonym prawom rzeczowym powinno by? to o?wiadczone przez darczy?c?.
W nast?pnym punkcie (paragrafie umowy) powinny znale?? si? o?wiadczenia:
Darczy?ca powinien o?wiadczy? i? przekazuje nieodp?atnie w?asno?? przedmiotu darowizny, lub:
nieodp?atnie umarza zobowi?zanie
nieodp?atnie ustanawia prawo, b?d?ce przedmiotem darowizny.

Obdarowany o?wiadcza, i? darowizn? przyjmuje
W umowie powinno rwnie? znale?? si? o?wiadczenie obdarowanego, o tym ?e znany jest mu stan (zarwno prawny, jak i fizyczny) przedmiotu darowizny.

Darczy?ca mo?e wskaza?, i? dat? wykonania darowizny jest :
- dzie? spisania umowy (np. w przypadku umorzenia wierzytelno?ci)
- okre?lony dalszy dzie? (lub nawet ten sam) w ktrym przedmiot zostanie wydany obdarowanemu.

Sk?d to wynika:
- cz??? umw darowizny zostaje wykonanych sam? moc? podpisania umowy dotyczy to w szczeglno?ci ustanowienia prawa, lub umorzenia d?ugu.
- cz??? wymaga fizycznego przekazania rzeczy- np. samochodu, pieni?dzy itp.
- w przypadku nieruchomo?ci co do zasady skutek jest podwjny (rozporz?dzaj?co- zobowi?zuj?cy) wynika to ze specyfiki obrotu nieruchomo?ciami.

Darczy?ca mo?e obci??y? obdarowanego obowi?zkiem okre?lonego ?wiadczenia- np. na rzecz osoby trzeciej, lub wskaza? sposb wykorzystania przedmiotu darowizny.

Obdarowany powinien potwierdzi?, i? zobowi?zuje si? wype?ni? polecenie darczy?cy.

W umowie powinny znale?? si? tak?e poni?sze zapisy:
- ustalenia kto ponosi koszty sporz?dzenia (je?li jest formie aktu notarialnego) i wykonania umowy.
- o?wiadczenie o tym, ?e umow? sporz?dzono w okre?lonej liczbie jednobrzmi?cych kopii
- informacj? o tym, ?e w kwestiach nieuregulowanych stosuje si? przepisy kodeksu cywilnego.
Umow? powinny podpisa? obie strony - zarwno darczy?ca (darczy?cy) jak i obdarowany (obdarowani).
Obdarowany mo?e z?o?y? o?wiadczenie o przyj?ciu darowizny i akceptacji umowy w innym terminie, nie zachowuj?c formy- chyba ?e jest wymagana odr?bnymi przepisami.

Urlop okoliczno?ciowy

Urlopy okoliczno?ciowe to nazwa potoczna, u?ywana jest do okre?lenia dni, w ktrych pracownik jest zwolniony od obowi?zku ?wiadczenia pracy. Pracodawca ma za? obowi?zek wyp?aci? za taki dzie? wynagrodzenie. Urlopy te zwi?zane s? z wa?nymi wydarzeniami rodzinnymi i osobistymi pracownika.
Wykaz zwolnie? urlopowych, jakich pracodawca musi udziela? swoim pracownikom:
1 dzie? w razie ?lubu dziecka pracownika,
1 dzie? w razie zgonu i pogrzebu siostry, brata, te?ciowej, te?cia, babci, dziadka pracownika,
1 dzie? w przypadku zgonu i pogrzebu innej osoby, b?d?cej na utrzymaniu lub pod bezpo?redni? opiek? pracownika,
2 dni w zwi?zku ze ?lubem pracownika,
2 dni w razie urodzenia si? dziecka,
2 dni w razie zgonu i pogrzebu ma??onka pracownika, jego dziecka, ojca matki, ojczyma lub macochy.
Na pracodawca ci??y obowi?zek udzielania wy?ej wymienionych zwolnie? okoliczno?ciowych. Oznacza to, ?e nie ma prawa odmwi? pracownikom okre?lonych dni wolnych. Pracownik musi wcze?niej wyst?pi? z wnioskiem o udzielenie urlopu okoliczno?ciowego.
Pracodawca nie mo?e udzieli? urlopu okoliczno?ciowego z w?asnej inicjatywy. Pracownik musi sam zwrci? si? do niego z odpowiednim wnioskiem. Pozytywne rozpatrzenie wniosku nie zale?y od dobrej woli prze?o?onego. Ma on obowi?zek udzielenia dni wolnych.
Za okres zwolnienia od pracy w zwi?zku z wa?nymi okoliczno?ciami rodzinnymi pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Z prawa do urlopu nie musi si? korzysta? w dniu danego wydarzenia, np. w dniu ?lubu czy w dniu narodzin dziecka. Je?li pracownik uprawniony jest do 2 dni, nie ma obowi?zku wykorzystania ich dzie? po dniu mo?na wnioskowa? o przyznanie dni wolnych razem lub osobno. Warunkiem jest jednak, by czas ten by? powi?zany z danym wydarzeniem rodzinnym. Dni wolne od pracy powinny by? wykorzystane w mo?liwie bliskim terminie od wyst?pienia okoliczno?ci, na podstawie ktrych wnioskuje si? o urlop. W przypadku pogrzebu mo?e to by? okres przygotowa? do pogrzebu lub dzie? po pogrzebie. Podobnie rzecz ma si? ze ?lubem. W razie narodzin dziecka dni wolne mo?na przeznaczy? np. na przywiezienie dziecka ze szpitala do domu lub za?atwienie formalno?ci w urz?dzie stanu cywilnego.
Je?eli pracodawca tego za??da, powinno si? dostarczy? dokument uprawniaj?cy do zwolnienia okoliczno?ciowego. Dokumentem takim jest:
odpis skrconego aktu urodzenia dziecka,
odpis aktu ma??e?stwa,
odpis aktu zgonu

kie zobowi?zania rodzi wsplno?? maj?tkowa wsp?ma??onkw?

Pan Micha? prowadzi swoj? firm? i chcia?by si? dowiedzie? czy jego ?ona b?dzie odpowiada? za zaci?gni?te przez niego d?ugi.

Co do zasadny w chwili zawarcia ma??e?stwa mi?dzy ma??onkami powstaje z mocy ustawy wsplno?? maj?tkowa. Oczywi?cie tak? wsplno?? maj?tkow? ma??e?sk?, ma??onkowie mog? jednak przez umow? rozszerzy? lub ograniczy? czy te? wprowadzi?, tzw. rozdzielno?? maj?tkow?. Nale?y jednak pami?ta?, i? takie umowy czyni? skutek prawny wobec wierzycieli tylko wtedy, gdy mieli wiedz?, co do faktu jej zawarcia jak rwnie? rodzaju samej umowy.
Innym sposobem powstania rozdzielno?ci maj?tkowej mi?dzy ma??onkami mo?e by? orzeczenie s?du, ktry ustanowi mi?dzy ma??onkami rozdzielno?? maj?tkow?.

W przypadku, gdy mi?dzy ma??onkami istnieje ustawowa wsplno?? maj?tkowa, co do zasady wszelkie przedmioty nabyte w czasie trwania wsplno?ci (np. ma??e?stwa w ktrym nie obowi?zuje rozdzielno?? maj?tkowa wsp?ma??onkw ) przez ma??onkw lub przez jednego z nich wchodz? do ich maj?tku wsplnego. Dla przyk?adu mo?na wskaza?, i? do takiego maj?tku wsplnego wchodz? np. wynagrodzenia za prac?, inne dochody.
Oczywi?cie nale?y rwnie? wyodr?bni? tzw. maj?tek osobisty ka?dego z ma??onkw pomi?dzy ktrymi istnieje wsplno?? maj?tkowa. Taki maj?tek obejmuje przedmioty maj?tkowe nabyte przez ka?dego ze wsp?ma??onkw przed powstaniem wsplno?ci ustawowej.

Jak wygl?da odpowiedzialno?? za d?ugi?

Oczywi?cie na wst?pie nale?y wskaza?, jaki ustrj maj?tkowy panuje w ma??e?stwie lub czy przedmiotowe zobowi?zanie powsta?o za zgod? obydwojga wsp?ma??onkw. I tak, je?eli oboje ma??onkowie s? stronami czynno?ci prawnej, wierzyciel mo?e ??da? zaspokojenia powsta?ego z tej czynno?ci d?ugu zarwno z maj?tku osobistego ka?dego z ma??onkw jak i z ich maj?tku wsplnego. W takim wypadku wierzyciel w celu prowadzenia egzekucji b?dzie mg? uzyska? od s?du tytu? wykonawczy skierowany przeciwko obojgu ma??onkom, a egzekucja mo?e by? prowadzona z maj?tku osobistego ka?dego z ma??onkw oraz z ich maj?tku wsplnego.
Natomiast, je?li stron? jest tylko jeden z ma??onkw,(np. umowy po?yczki), ale taka czynno?? zosta?a dokonana za zgod? drugiego ma??onka, wierzyciel (np. bank) mo?e ??da? zaspokojenia, zwrotu d?ugu z maj?tku osobistego ma??onka - d?u?nika oraz z maj?tku wsplnego ma??onkw. W takim przypadku wierzyciel w celu prowadzenia egzekucji b?dzie mg? uzyska? od s?du tytu? wykonawczy skierowany przeciwko obojgu ma??onkom, przy czym tytu? b?dzie ogranicza? odpowiedzialno?? drugiego ma??onka do maj?tku obj?tego wsplno?ci? maj?tkow?. W takich przypadkach wierzyciel b?dzie musia? wykaza? si? dokumentem urz?dowym lub prywatnym, ?e istnia?a zgoda na powstanie wierzytelno?ci drugiego ma??onka.
Inaczej rzecz si? ma, je?eli stron? czynno?ci prawnej, ktra dotyczy maj?tku wsplnego ma??onkw, jest tylko jeden z nich, a czynno?? zosta?a dokonana bez zgody drugiego ma??onka. Wierzyciel mo?e ??da? zaspokojenia d?ugu z nast?puj?cego maj?tku: z maj?tku osobistego ma??onka (d?u?nika) z wynagrodzenia za prac? ma??onka - d?u?nika, z innych dochodw uzyskanych przez ma??onka itp. W takim przypadku wierzyciel w celu prowadzenia egzekucji b?dzie mg? uzyska? od s?du tytu? wykonawczy skierowany tylko przeciwko ma??onkowi- d?u?nikowi, a tytu? wykonawczy b?dzie uprawnia? do prowadzenia egzekucji z wy?ej wymienionych sk?adnikw maj?tkowych.
Natomiast, je?li stron? czynno?ci prawnej jest tylko jeden z ma??onkw, przy czym czynno?? dokonana zosta?a przed powstaniem wsplno?ci maj?tkowej lub wierzytelno?? wynikaj?ca z tej czynno?ci prawnej dotyczy maj?tku osobistego tego ma??onka, wierzyciel mo?e ??da? zaspokojenia powsta?ego d?ugu z maj?tku osobistego ma??onka - d?u?nika, z jego wynagrodzenia za prac? lub z innych dochodw.

Jak zawarcie umowy maj?tkowej ma??e?skiej wp?ywa na odpowiedzialno?? za d?ugi?
Zawarcie umowy maj?tkowej ma??e?skiej nie stanowi przeszkody do nadania klauzuli wykonalno?ci przez s?d przeciwko drugiemu ma??onkowi, z ograniczeniem jego odpowiedzialno?ci odpowiednio do maj?tku obj?tego wsplno?ci? maj?tkow?. Na podstawie takiego tytu?u wykonawczego do egzekucji mo?na wszcz?? egzekucj? wzgl?dem tych sk?adnikw, ktre nale?a?yby do maj?tku wsplnego, gdyby umowy maj?tkowej nie zawarto. W takiej sytuacji drugi ma??onek mo?e zgodnie z prawem broni? si? przed egzekucj?. W takim przypadku winien wykaza?, ?e umowa maj?tkowa ma??e?ska implikuje skutki prawne wzgl?dem wierzyciela, to znaczy o fakcie jej zawarcia oraz rodzaju wierzyciel wiedzia?.

Jak zmieni? nazwiska?

W Polsce zmiana nazwiska jest dokonywana przewa?nie przez kobiet? z powodu wyj?cia za m?? i przewa?nie to kobieta przybiera nazwisko m??a.
Taki stan wynika cz??ciowo z tradycji a cz??ciowo z uregulowa?, ktre obowi?zywa?y do 1998 r. W poprzednim stanie prawnym ?ona mog?a przez o?wiadczenie z?o?one przy zawarciu ma??e?stwa zachowa? swoje nazwisko, przybra? nazwisko m??a, albo do dotychczasowego nazwiska do??czy? nazwisko m??a. Je?eli ?ona nie z?o?y?a takiego o?wiadczenia to automatycznie przybiera?a nazwisko m??a.

Obecnie sprawa nazwiska po zawarciu ma??e?stwa jest uregulowana nieco inaczej.

Zmiana nazwiska w zwi?zana z zawyciem ma??e?stwa zosta?a uregulowana w art. 25 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opieku?czy (tj. Dz. U. Nr 9, poz. 50 z pzn. zm.).
Ka?dy z ma??onkw sk?ada o?wiadczenie o nazwisku, ktre b?dzie nosi? po zawarciu ma??e?stwa. O?wiadczenie takie sk?ada si? przed kierownikiem urz?du stanu cywilnego. O?wiadczenie takie mo?e by? z?o?one przed sporz?dzeniem przez kierownika urz?du stanu cywilnego za?wiadczenia o braku okoliczno?ci wy??czaj?cych zawarcie ma??e?stwa albo bezpo?rednio po zawarciu ma??e?stwa.
W Polsce przewa?nie to kobieta zmienia swoje nazwisko na nazwisko m??a. Mo?e by? tez odwrotnie to ma? mo?e zmieni? swoje nazwisko na nazwisko ?ony.
Zmiana stanu cywilnego nie rodzi obowi?zku zmiany nazwiska. Ka?dy z ma??onkw mo?e zachowa? swoje dotychczasowe nazwisko.
Ka?dy z ma??onkw mo?e rwnie? po??czy? swoje dotychczasowe nazwisko z nazwiskiem drugiego ma??onka. Nazwisko utworzone w wyniku z po??czenia nazwiska dotychczasowego z nazwiskiem wsp?ma??onka mo?e sk?ada? si? z maksymalnie dwch cz?onw.

Obecnie ka?dy z ma??onkw swobodnie podejmuje decyzj? o wyborze nazwiska. S? 3 mo?liwo?ci:
- pozosta? przy swoim dotychczasowym nazwisku,
- wybra? wsplne nazwisko,
- po??czy? swoje dotychczasowe nazwisko z nazwiskiem wsp?ma??onka.
Przy sk?adaniu o?wiadczenia o nazwisku dla siebie liczy si? tylko wola danego ma??onka. Wola drugiego z ma??onkw jest bez znaczenia podobnie jak jego decyzja o wyborze nazwiska dla siebie.

Zmiana nazwiska nie jest dokonywana automatycznie wraz ze zmian? stanu cywilnego. W przypadku gdy nie zostanie z?o?one o?wiadczenie w sprawie nazwiska, to ka?dy z ma??onkw zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.

Zmiana nazwiska mo?e by? dokona na podstawie ustawy z dnia 17 pa?dziernika 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. Nr 220 poz. 1414).
Zmiany nazwiska mo?na dokona? wy??cznie z wa?nych powodw, w szczeglno?ci gdy dotycz? zmiany:
- nazwiska o?mieszaj?cego,
- nazwiska u?ywanego,
- nazwiska, ktre zosta?o bezprawnie zmienione,
- na nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa pa?stwa, ktrego obywatelstwo rwnie? si? posiada.

Zmiana nazwiska nie dokonuje si? na nazwisko historyczne, ws?awione w dziedzinie kultury, nauki, dzia?alno?ci politycznej, spo?ecznej wojskowej, chyba ?e osoba ubiegaj?ca si? o zmian? nazwisk posiada cz?onkw rodziny i takim nazwisku.

Nazwisko po zmianie mo?e si? sk?ada? z maksymalnie dwch cz?onw.
Zmiana nazwiska nast?puje na pisemny wniosek osoby, ktra chce zmieni? swoje nazwisko. Wniosek o zmian? nazwiska nale?y z?o?y? osobi?cie do kierownika urz?du stanu cywilnego w?a?ciwego ze wzgl?du na miejsce sta?ego pobytu wnioskodawcy.

Zmiana nazwiska obojga rodzicw rozci?ga si? na ma?oletnie dzieci i na dzieci, ktre zrodz? si? z tego ma??e?stwa. Zmiana nazwiska tylko jednego z rodzicw rozci?ga si? na ma?oletnie dzieci pod warunkiem, ?e drugi rodzi? wyrazi? na to zgod?, chyba ?e drugi rodzic nie ?yje, nie jest znany, jest pozbawiony w?adzy rodzicielskiej, albo nie ma pe?nej zdolno?ci do czynno?ci prawnych. Je?eli w chwili zmiany nazwiska dziecko ma uko?czone 13 lat do zmian nazwiska dziecka potrzebna jest tak?e zgoda tego dziecka.

Odpowiedzialno?? za zobowi?zania podatkowe ma??onka

Pan Robert chcia?by si? dowiedzie? czy i na jakich zasadach ma??onek odpowiada za zobowi?zania podatkowe.
Odpowiedzialno?? za zobowi?zania podatkowe podatnika pozostaj?cego w zwi?zku ma??e?skim obejmuje maj?tek osobisty podatnika oraz maj?tek wsplny podatnika i jego ma??onka. Skutki prawne wy??czenia lub ograniczenia wsplno?ci maj?tkowej nie odnosz? si? do zobowi?za? podatkowych powsta?ych przed dniem zawarcia umowy o wy??czeniu lub ograniczeniu ustawowej wsplno?ci maj?tkowej.

Upad?o?? jednego z ma??onkw przedsi?biorcy.
W razie og?oszenia upad?o?ci ma??onka - przedsi?biorcy wsplno?? ustawowa mi?dzy ma??onkami ustaje z mocy prawa z dniem og?oszenia upad?o?ci, a maj?tek wsplny wchodzi do masy upad?o?ci; ma??onek upad?ego mo?e dochodzi? w post?powaniu upad?o?ciowym nale?no?ci z tytu?u udzia?u w maj?tku wsplnym na tych samych zasadach, co pozostali wierzyciele. Domniemywa si?, ?e maj?tek wsplny powsta?y w okresie prowadzenia przedsi?biorstwa przez upad?ego zosta? nabyty ze ?rodkw pochodz?cych z dochodw tego przedsi?biorstwa. W przypadku, gdy wsplno?? maj?tkowa zosta?a wy??czona umow? maj?tkow? ma??e?sk? dotychczasowy maj?tek wsplny ma??onkw nie wchodzi do masy upad?o?ci, je?eli od daty zawarcia umowy up?yn??y dwa lata, a w przypadku zniesienia wsplno?ci przez s?d lub orzeczenia przez s?d separacji ma??onkw - jeden rok licz?c od daty zniesienia wsplno?ci przez s?d lub orzeczenia separacji.

Jak wskazano w poprzednim artykule ustrj rozdzielno?ci maj?tkowej ma??onkw powstaje na mocy :
- zawarcia przez ma??onkw umowy maj?tkowej ma??e?skiej (ktra ustanawia rozdzielno?? maj?tkow?)
- orzeczenia s?du, ( ktre wprowadza mi?dzy ma??onkami rozdzielno?? maj?tkow?),
- orzeczenia separacji ma??onkw,
- og?oszenia upad?o?ci jednego z ma??onkw.
Najcz??ciej spotykan? form? rozszerzenia lub ograniczenia wsp?w?asno?ci maj?tkowej ma??e?skiej, ktra jest najmniej uci??liwa dla wsp?ma??onkw jest umowa. Wsp?ma??onkowie sami decyduj? jak ustawow? wsp?w?asno?? modyfikowa? tj. czy j? rozszerzy? czy te? ogranicza?.
Kolejno to zapisy wprowadzone do umowy decyduj? o tym, jakie sk?adniki maj?tkowe wchodz? do maj?tku wsplnego ma??onkw, a jakie do ich maj?tkw osobistych. Oczywi?cie znane s? rwnie? przypadki gdzie d?u?nicy chc?c zamkn?? drog? wierzycielom zawieraj? takie umowy, ktre w sposb oczywisty wy??czaj? sk?adniki maj?tku, ktre s? warto?ciowe a co z tym idzie ograniczaj? mo?liwo?? przeprowadzenie egzekucji z takiego sk?adnika maj?tku. Je?eli wierzytelno?? powsta?a przed rozszerzeniem wsplno?ci, wierzyciel, ktrego d?u?nikiem jest tylko jeden ma??onek, mo?e ??da? zaspokojenia tak?e z tych przedmiotw maj?tkowych, ktre nale?a?yby do maj?tku osobistego d?u?nika, gdyby wsplno?? maj?tkowa nie zosta?a rozszerzona.
W zakresie sprawowania zarz?du maj?tkiem wsplnym ma??onkw nale?y wskaza?, i? maj? zastosowanie opisane zasady dotycz?ce zarz?du i odpowiedzialno?ci ma??onkw z ramach maj?tku wsplnego tj. ustroju ustawowej wsplno?ci maj?tkowej.
Je?eli wierzytelno?? powsta?a przed rozszerzeniem wsplno?ci, wierzyciel, ktrego d?u?nikiem jest tylko jeden ma??onek, mo?e ??da? zaspokojenia tak?e z tych przedmiotw maj?tkowych, ktre nale?a?yby do maj?tku osobistego d?u?nika, gdyby wsplno?? maj?tkowa nie zosta?a rozszerzona.

OBOWI?ZEK ALIMENTACYJNY

Obowi?zek alimentacyjny, to obowi?zek dostarczania ?rodkw utrzymania a w miar? potrzeby tak?e ?rodkw wychowania. Obci??a krewnych w linii prostej (dziadek?ojciec?syn), rodze?stwo oraz ma??onkw.
Zakres obowi?zku alimentacyjnego zale?y od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i maj?tkowych mo?liwo?ci osoby zobowi?zanej do alimentacji. Oznacza to, ?e obowi?zek alimentacyjny mo?e by? na?o?ony na osob?, ktra np. celowo zrezygnowa?a z zatrudnienia lub odrzuci?a spadek po to, by wykazywa? brak ?rodkw do spe?nienia obowi?zku alimentacyjnego. Warto te? pami?ta?, ?e uporczywa niealimentacja jest przest?pstwem, zagro?onym kar? pozbawienia wolno?ci do lat 2.
W pierwszej kolejno?ci zobowi?zanym alimentacyjnie jest by?y ma??onek lub ma??onek pozostaj?cy w separacji. Nast?pnie obowi?zek alimentacyjny obci??a zst?pnych (syn, wnuk) przed wst?pnymi (ojciec, dziadek), a wst?pnych przed rodze?stwem. Obowi?zek alimentacyjny zobowi?zanego w dalszej kolejno?ci powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowi?zanej w bli?szej kolejno?ci albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczyni? zado?? swemu obowi?zkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu ?rodkw utrzymania jest niemo?liwe lub nadmiernie utrudnione.
Uprawnionym do ?wiadcze? alimentacyjnych jest jedynie ten, kto znajduje si? w niedostatku. Ta zasada znajduje wyj?tek jedynie w obowi?zku rodzicw w alimentacji swego dziecka, ktre nie jest w stanie utrzyma? si? samodzielnie oraz w alimentacji by?ego ma??onka, gdy ma??onek zobowi?zany do alimentacji zosta? uznany za wy??cznie winnego rozk?adu po?ycia.
Rodzice mog? uchyli? si? od ?wiadcze? alimentacyjnych wzgl?dem dziecka pe?noletniego, je?eli s? one po??czone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub je?eli dziecko nie dok?ada stara? w celu uzyskania mo?liwo?ci samodzielnego utrzymania si?. W stosunku do rodze?stwa zobowi?zany mo?e uchyli? si? od ?wiadcze? alimentacyjnych, je?eli po??czone s? z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub jego najbli?szej rodziny.
Roszczenia o ?wiadczenia alimentacyjne przedawniaj? si? z up?ywem lat trzech.
W razie zmiany stosunkw, czyli zmiany w zakresie potrzeb uprawnionego do alimentw lub mo?liwo?ci maj?tkowych i zarobkowych zobowi?zanego do alimentw, mo?na ??da? zmiany orzeczenia lub umowy dotycz?cej obowi?zku alimentacyjnego.

Regulamin pracy

Pracownicy, chc?c rozstrzygn?? w?tpliwo?ci zwi?zane np. z organizacj? pracy, najcz??ciej poszukuj? odpowiedzi w kodeksie pracy. Nie zawsze jest to poprawne, gdy? uwzgl?dnia? nale?y rwnie? zak?adowe ?rd?a prawa pracy. Jednym z nich jest w?a?nie regulamin pracy. Generalnie mo?na stwierdzi?, i? celem regulaminu pracy jest doprecyzowanie, dopasowanie oglnych przepisw kodeksu pracy do potrzeb konkretnego zak?adu pracy. Wynika z tego konkluzja, i? regulacje regulaminu pracy, po pierwsze nie mog? by? sprzeczne z przepisami kodeksu pracy o charakterze bezwzgl?dnie obowi?zuj?cym, po drugie maj? skonkretyzowa? przepisy oglne, o charakterze dyspozytywnym.

Przedmiot regulacji
Kodeks pracy w art. 104 okre?la zakres przedmiotowy regulaminu pracy. Oglnie mo?na stwierdzi?, i? regulamin pracy ustala organizacj? i porz?dek w procesie pracy oraz zwi?zane z tym prawa i obowi?zki pracodawcy i pracownikw. Nie obejmuje wi?c kwestii zwi?zanych z wynagrodzeniem. W szczeglno?ci regulamin powinien okre?li? takie rzeczy jak:

1) organizacja pracy, warunki przebywania na terenie zak?adu pracy w czasie pracy i po jej zako?czeniu, wyposa?enie pracownikw w narz?dzia i materia?y, a tak?e w odzie? i obuwie robocze oraz w ?rodki ochrony indywidualnej i higieny osobistej,
2) systemy i rozk?ady czasu pracy oraz przyj?te okresy rozliczeniowe czasu pracy,
3) pora nocna,
4) termin, miejsce, czas i cz?stotliwo?? wyp?aty wynagrodzenia,
5) wykazy prac wzbronionych pracownikom m?odocianym oraz kobietom,
6) rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom m?odocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego,
7) wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom m?odocianym zatrudnionym w innym celu ni? przygotowanie zawodowe,
8) obowi?zki dotycz?ce bezpiecze?stwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpo?arowej, w tym tak?e sposb informowania pracownikw o ryzyku zawodowym, ktre wi??e si? z wykonywan? prac?,
9) przyj?ty u danego pracodawcy sposb potwierdzania przez pracownikw przybycia i obecno?ci w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecno?ci w pracy.
10) informacje o karach stosowanych zgodnie z art. 108 z tytu?u odpowiedzialno?ci porz?dkowej pracownikw.
Je?eli poszukujemy wi?c odpowiedzi np. na pytanie czy praca o godz. 22 jest prac? w porze nocnej, kodeks pracy nie da nam odpowiedzi, gdy? stanowi on jedynie, i? praca w porze nocnej stanowi 8 godzin mi?dzy godzinami 21 a 7 (mi?dzy 21 a 7 jest 10 godzin). Odpowied? znajdziemy w regulaminie pracy, ktry b?dzie precyzowa?, czy praca w nocy odbywa si? mi?dzy godzinami 21 a 5, czy mi?dzy godzinami 23 a 7.

Procedura wprowadzenia
Regulaminu pracy nie wprowadza si?, je?eli w w/w zakresie obowi?zuj? postanowienia uk?adu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej ni? 20 pracownikw. Je?eli istnieje obowi?zek wprowadzenia regulaminu pracy (wi?cej ni? 20 pracownikw i brak uk?adu zbiorowego pracy), to pracodawca mo?e to zrobi? tylko w uzgodnieniu z zak?adow? organizacj? zwi?zkow? (chyba, ?e w ustalonym przez strony terminie nie dojdzie do uzgodnienia lub nie dzia?a ?adna organizacja zwi?zkowa, wtedy regulamin ustala pracodawca). Wchodzi on w ?ycie po up?ywie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomo?ci pracownikw. Na pracodawcy ci??y jednak obowi?zek zapoznania pracownika z jego tre?ci? przed rozpocz?ciem przez niego pracy.

Czy mo?na podwa?y? umow? do?ywocia?

Kto mo?e i czy w ogle mo?e podwa?y?, zaskar?y? umow? do?ywocia i po jakim czasie od podpisania aktu notarialnego na mocy ktrego jeden cz?onek rodziny otrzymuje nieruchomo?? w zamian za do?ywotni? opiek?? Czy za ?ycia darczy?cy, czy po jego ?mierci? Czy ktokolwiek mo?e wyst?pi? o zachowek po ?mierci darczy?cy (do?ywotnika)?

Umowa do?ywocia polega na tym, ?e jedna osoba (do?ywotnik) przenosi w?asno?? nieruchomo?ci na inn? osob? (nabywc?), ktra zobowi?zuje si? zapewni? jej do?ywotnie utrzymanie (art. 908 916 kodeksu cywilnego). Nie jest to bezp?atne przysporzenia takie jak w przypadku darowizny.

Dzieci do?ywotnika nie trac? prawa do spadku, natomiast do masy spadkowej nie wejdzie nieruchomo??, ktrej w?asno?? zosta?a wcze?niej przeniesiona na inn? osob? z tytu?u umowy do?ywocia. W praktyce mo?e si? wi?c okaza?, ?e maj?tek spadkowy jest pusty i zmar?y nie pozostawi? spadkobiercom ?adnych warto?ciowych przedmiotw, a umowa do?ywocia wyga?nie z chwil? ?mierci do?ywotnika.

Spadkobiercy mog? wi?c nic nie otrzyma?. Nie przys?uguje im tak?e roszczenie o zachowek wobec nabywcy nieruchomo?ci. W art. 1000 1 kodeksu cywilnego przewidziano, ?e Je?eli uprawniony nie mo?e otrzyma? od spadkobiercy nale?nego mu zachowku, mo?e on ??da? od osoby, ktra otrzyma?a od spadkodawcy darowizn? doliczon? do spadku, sumy pieni??nej potrzebnej do uzupe?nienia zachowku. Jednak?e obdarowany jest obowi?zany do zap?aty powy?szej sumy tylko w granicach wzbogacenia b?d?cego skutkiem darowizny. Jednak umowa do?ywocia nie jest darowizn?, bo darowizna polega na bezp?atnym przysporzeniu, a w przypadku do?ywocia osoba, ktra nabywa nieruchomo?? musi spe?ni? okre?lone w umowie ?wiadczenia na rzecz do?ywotnika.

Skoro zawarto umow?, to nie mo?na si? z niej ju? wycofa?, chyba ?e wyst?pi? jakie? wyj?tkowe okoliczno?ci. Teoretycznie taka mo?liwo?? istnieje przewidziano j? w art. 913 2 kodeksu cywilnego, w ktrym stwierdzono, ?e W wypadkach wyj?tkowych s?d mo?e na ??danie zobowi?zanego lub do?ywotnika, je?eli do?ywotnik jest zbywc? nieruchomo?ci, rozwi?za? umow? o do?ywocie. Przepis ten na zastosowanie tylko w szczeglnych sytuacjach np. w razie drastycznego naruszania przez zobowi?zanego zasad wsp??ycia spo?ecznego. S?d Najwy?szy w wyroku z dnia 9 kwietnia 1997 r., (sygn. akt III CKN 50/97) stwierdzi?, ?e wyj?tkowo?? ta mo?e wyst?pi? w razie cz?stych i intensywnych awantury mi?dzy stronami umowy do?ywocia, w tym zw?aszcza awantury po??czone z naruszaniem nietykalno?ci cielesnej stron, przez usuwanie przemoc? do?ywotnika z domu, niszczenie jego rzeczy, permanentne poni?anie jego godno?ci osobistej wzgl?dnie tak?e przez ca?kowite niewywi?zywanie si? z obowi?zkw wobec do?ywotnika, i to mimo podejmowania przez niego odpowiednich krokw, aby obowi?zki te mog?y by? wykonywane. Konsekwencj? wydania wyroku rozwi?zuj?cego umow? do?ywocia jest przej?cie w?asno?ci nieruchomo?ci z powrotem na zbywc? i do wyga?ni?cia prawa do?ywocia.

Trzeba te? pami?ta?, ?e teoretyczne uprawnienia to jedno, ale w s?dzie mog? pojawi? si? problemy dowodowe. Do?ywotnik domagaj?c si? rozwi?zania umowy musi jeszcze wykaza?, ?e wyst?puj? wyj?tkowe sytuacje uzasadniaj?ce rozwi?zanie umowy do?ywocia. Je?li b?dzie brakowa? mu dowodw, to mo?e przegra? spraw?. W swojej praktyce spotka?em si? z sytuacj?, ?e pozew do?ywotnika zosta? oddalony, bo s?d uzna?, i? nie udowodni? on, ?e nowi w?a?ciciele w jaki? sposb mu dokuczaj?, nie przestawi? ?adnych ?wiadkw, nie mia? te? ??dnych nagra?, a z notatek z interwencji policyjnych wynika?o, ?e w wi?kszo?ci przypadkw to nowi w?a?ciciele wzywali policje i ?e to do?ywotnik wszczyna awantury w domu.

Przepis art. 913 2 kodeksu cywilnego jednoznacznie okre?la, ?e z ??daniem rozwi?zania umowy mo?e wyst?pi? tylko zobowi?zany lub do?ywotnik a nie jest spadkobiercy. Umowa do?ywocia mo?e by? podwa?ona w inny sposb np. na podstawie przepisw o wadach o?wiadcze? woli. W oparciu o te przepisy z powdztwem mo?e wyst?pi? nie tylko do?ywotnik, ale te? jego spadkobiercy po ?mierci do?ywotnika mog? prbowa? podwa?y? skuteczno?ci umowy.

Zgodnie z art. 82 kodeku cywilnego Niewa?ne jest o?wiadczenie woli z?o?one przez osob?, ktra z jakichkolwiek powodw znajdowa?a si? w stanie wy??czaj?cym ?wiadomo?? albo swobodne powzi?cie decyzji i wyra?enie woli. Dotyczy to w szczeglno?ci choroby psychicznej, niedorozwoju umys?owego albo innego, chocia?by nawet przemijaj?cego, zaburzenia czynno?ci psychicznych. Spadkobiercy mog? wi?c prbowa? udowodni?, ?e w chwili zawierania umowy zbywca nieruchomo?ci by? nie?wiadomy znaczenia tej czynno?ci, czy te?, ?e stan jego umys?u wyklucza? mo?liwo?? samodzielnej decyzji w sprawie zawarcie umowy. Z takim pozwem o stwierdzenie niewa?no?ci mog? wyst?pi? nawet po kilku czy kilkudziesi?ciu latach od zawarcia umowy. Przepisy nie przewiduj? tu ?adnego ograniczenia je?li chodzi o up?yw czasu.

Taki proces jest jednak skomplikowany i obarczony du?ym ryzykiem przegrania przez powoda trudno jest udowodni? po latach, ?e zawieraj?cy umow? nie by? ?wiadomy tego co robi, zw?aszcza, ?e umowa do?ywocia zawierana jest w formie aktu notarialnego, wi?c notariusz musia?by odmwi?by jego sporz?dzenia, gdyby mia? w?tpliwo?ci co do ?wiadomo?ci zbywcy.

Pozwolenie na budow?

Wszelkie prace budowlane mog? by? wykonane na podstawie stosownego pozwolenia na budow?. Kwestia, ktre roboty budowlane wymagaj? pozwolenia na budow?, a ktre nie zosta?a uregulowana w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.)

Nale?y pami?ta?, ?e w przypadku robt wykonanych bez stosownego zezwolenia odpowiednie organy mog? wyda? decyzj? o rozbirce wybudowanego obiektu. W takim przypadku wszelkie koszty budowy i rozbirki ponosi inwestor.

Na pocz?tku nale?y ustali? co dok?adnie chcemy zrobi? tj. wybudowa?, przebudowa? czy te? dokona? rozbirki danego obiektu, a nast?pnie uda? si? do Starostwa Powiatowego do Wydzia?u Architektury i Budownictwa, tam te? uzyskamy odpowied? czy musimy stara? si? o pozwolenie na budow?, lub dokonywa? tylko zg?oszenia, oraz jakie dokumenty musimy uzyska? i wype?ni?.

Wyj?tki od zasady uzyskania pozwolenia na budow? zosta?y uregulowane w art. 29-31 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budow? nie wymaga budowa:
1) obiektw gospodarczych zwi?zanych z produkcj? roln? i uzupe?niaj?cych zabudow? zagrodow? w ramach istniej?cej dzia?ki siedliskowej:
a) parterowych budynkw gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpi?to?ci konstrukcji nie wi?kszej ni? 4,80 m,
b) p?yt do sk?adowania obornika,
c) szczelnych zbiornikw na gnojwk? lub gnojowic? o pojemno?ci do 25 m3,
d) naziemnych silosw na materia?y sypkie o pojemno?ci do 30 m3 i wysoko?ci nie wi?kszej ni? 4,50 m,
e) suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2;
2) wolno stoj?cych parterowych budynkw gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oran?erii (ogrodw zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym ??czna liczba tych obiektw na dzia?ce nie mo?e przekracza? dwch na ka?de 500 m2 powierzchni dzia?ki;
3) indywidualnych przydomowych oczyszczalni ?ciekw o wydajno?ci do 7,50 m3 na dob?;
4) altan i obiektw gospodarczych na dzia?kach w rodzinnych ogrodach dzia?kowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysoko?ci do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach p?askich;
5) wiat przystankowych i peronowych;
6) budynkw gospodarczych o powierzchni zabudowy do 20 m2, s?u??cych jako zaplecze do bie??cego utrzymania linii kolejowych, po?o?onych na terenach stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa i b?d?cych we w?adaniu zarz?du kolei;
7) wolno stoj?cych kabin telefonicznych, szaf i s?upkw telekomunikacyjnych;
8) parkometrw z w?asnym zasilaniem;
9) boisk szkolnych oraz boisk, kortw tenisowych, bie?ni s?u??cych do rekreacji;
10) miejsc postojowych dla samochodw osobowych do 10 stanowisk w??cznie;
11) zatok parkingowych na drogach wojewdzkich, powiatowych i gminnych;
12) tymczasowych obiektw budowlanych, niepo??czonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbirki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie okre?lonym w zg?oszeniu, o ktrym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie p?niej ni? przed up?ywem 120 dni od dnia rozpocz?cia budowy okre?lonego w zg?oszeniu;
13) gospodarczych obiektw budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpi?to?ci konstrukcji nie wi?kszej ni? 4,80 m, przeznaczonych wy??cznie na cele gospodarki le?nej i po?o?onych na gruntach le?nych Skarbu Pa?stwa;
14) obiektw budowlanych pi?trz?cych wod? i upustowych o wysoko?ci pi?trzenia poni?ej 1 m poza rzekami ?eglownymi oraz poza obszarem parkw narodowych, rezerwatw przyrody i parkw krajobrazowych oraz ich otulin;
15) przydomowych basenw i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2;
16) pomostw o d?ugo?ci ca?kowitej do 25 m i wysoko?ci, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, s?u??cych do:
a) cumowania niewielkich jednostek p?ywaj?cych, jak ?odzie, kajaki, jachty,
b) uprawiania w?dkarstwa,
c) rekreacji;
17) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnie? brzegw rzek i potokw grskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wd wewn?trznych, niestanowi?cych konstrukcji oporowych;
18) pochylni przeznaczonych dla osb niepe?nosprawnych;
19) instalacji zbiornikowych na gaz p?ynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemno?ci do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;
20) przy??czy: elektroenergetycznych, wodoci?gowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;
21) telekomunikacyjnych linii kablowych;
22) kanalizacji kablowej;
23) urz?dze? pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewn?trznymi, pa?stwowej s?u?by hydrologiczno-meteorologicznej i pa?stwowej s?u?by hydrogeologicznej:
a) posterunkw: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz wd podziemnych,
b) punktw: obserwacyjnych stanw wd podziemnych oraz monitoringu jako?ci wd podziemnych,
c) piezometrw obserwacyjnych i obudowanych ?rde?;
24) obiektw ma?ej architektury;
25) ogrodze?;
26) obiektw przeznaczonych do czasowego u?ytkowania w trakcie realizacji robt budowlanych, po?o?onych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozw u?ywanych przy wykonywaniu robt budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych;
27) tymczasowych obiektw budowlanych stanowi?cych wy??cznie eksponaty wystawowe, niepe?ni?cych jakichkolwiek funkcji u?ytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel;
28) znakw geodezyjnych, a tak?e obiektw triangulacyjnych, poza obszarem parkw narodowych i rezerwatw przyrody;
29) instalacji telekomunikacyjnych w obr?bie budynkw b?d?cych w u?ytkowaniu.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budow? nie wymaga wykonywanie robt budowlanych polegaj?cych na:
1) remoncie istniej?cych obiektw budowlanych i urz?dze? budowlanych, z wyj?tkiem obiektw wpisanych do rejestru zabytkw;
2) dociepleniu budynkw o wysoko?ci do 12 m;
3) utwardzeniu powierzchni gruntu na dzia?kach budowlanych;
4) instalowaniu tablic i urz?dze? reklamowych, z wyj?tkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytkw w rozumieniu przepisw o ochronie zabytkw i opiece nad zabytkami oraz z wyj?tkiem reklam ?wietlnych i pod?wietlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisw o ruchu drogowym;
5) wykonywaniu urz?dze? melioracji wodnych szczeg?owych, z wyj?tkiem:
a) ziemnych staww hodowlanych,
b) urz?dze? melioracji wodnych szczeg?owych usytuowanych w granicach parkw narodowych, rezerwatw przyrody i parkw krajobrazowych oraz ich otulin;
6) wykonywaniu uj?? wd ?rdl?dowych powierzchniowych o wydajno?ci poni?ej 50 m3/h oraz obudowy uj?? wd podziemnych;
7) przebudowie sieci elektroenergetycznych, wodoci?gowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;
8) przebudowie drg, torw i urz?dze? kolejowych;
9) wykonywaniu podczyszczeniowych robt czerpalnych polegaj?cych na usuni?ciu sp?yce? dna, powsta?ych w czasie u?ytkowania basenw i kana?w portowych oraz torw wodnych, w stosunku do g??boko?ci technicznych (eksploatacyjnych) i nachyle? skarp podwodnych akwenu;
10) instalowaniu krat na obiektach budowlanych;
11) instalowaniu urz?dze?, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych;
12) monta?u wolno stoj?cych kolektorw s?onecznych;
13) instalowaniu kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej.

Wypowiedzenie umowy o ?wiadczenie us?ug telekomunikacyjnych

Podstawowym zagadnieniem wymagaj?cym omwienia w zwi?zku z potrzeb? wypowiedzenia umowy na ?wiadczenie us?ug telekomunikacyjnych, jest kwestia rodzaju umowy jak? zawarli?my z operatorem czy jest to umowa zawarta na czas okre?lony, czy na czas nieokre?lony?
Je?eli mamy do czynienia z umow? zawart? na czas okre?lony, to co do zasady nie mo?emy wypowiedzie? takiej umowy przed up?ywem wskazanego w niej terminu. Co wi?cej, wi?kszo?? Operatorw stosuje w umowach zapisy przewiduj?ce automatyczne przed?u?enie tej?e umowy, je?eli nie wypowiemy jej przed up?ywem okresu na jaki zosta?a zawarta.
Umowa na czas okre?lony mo?e zosta? wypowiedziana, je?eli Strony przewidzia?y tak? mo?liwo?? w jej tre?ci. Wypowiedzenie jest skuteczne w terminach i formie, jak? przewiduje umowa.
Je?eli zawarli?my umow? na czas nieokre?lony, to do wypowiedzenia umowy stosujemy terminy wypowiedzenia przewidziane w umowie, ustawie lub terminy przyj?te zwyczajowo (art. 365 Kodeksu cywilnego). Je?eli brak jest wy?ej wymienionych terminw umowa wygasa niezw?ocznie po jej wypowiedzeniu.
Warto rwnie? pami?ta? o przepisie art. 77 2 Kodeksu cywilnego, ktry stanowi, ?e umowa zawarta w formie pisemnej wymaga, by jej wypowiedzenie rwnie? zosta?o stwierdzone pismem.
Ciekawostk? w kwestii wypowiadania umw o ?wiadczenie us?ug telekomunikacyjnych jest tre?? art. 384 Kodeksu cywilnego i art. 59 Prawa telekomunikacyjnego. Przepisy te daj? mo?liwo?? rozwi?zania zarwno umw zawartych na czas okre?lony, jak i na czas nieokre?lony w sytuacji, gdy w trakcie trwania umowy Operator zmienia jednostronnie zapisy wi???cych Strony regulaminw.
Przek?adaj?c wy?ej wymienione przepisy na sytuacj? jednego z Czytelnikw informuj?:
Wypowiedzenie umowy o ?wiadczenie us?ug telekomunikacyjnych poprzez z?o?enie ustnego o?wiadczenia pracownikowi Operatora w jego siedzibie jest bezskuteczne. Bez wp?ywu na skuteczno?? wypowiedzenia jest zap?ata dotychczasowych rachunkw i zwrot aparatu telefonicznego. Wypowiedzenie powinno by? z?o?one na pi?mie, skoro umowa o ?wiadczenie us?ug telekomunikacyjnych zosta?a zawarta na pi?mie a domniemam, ?e tak w?a?nie by?o.
Kwesti? zachowania okresw wypowiedzenia pomijamy, gdy? nie mamy wiedzy na temat postanowie? zawartej umowy. Za wzgl?du na brak formy pisemnej wypowiedzenia umowy w przedmiotowej sprawie jest bez znaczenia.
Skoro umowa nie zosta?a skutecznie wypowiedziana, to trwa nadal i Operator mo?e ??da? zap?aty wynagrodzenia za ?wiadczone us?ugi do czasu up?ywu terminu na jaki umowa zosta?a zawarta.

ZACHOWEK A UMOWA DO?YWOCIA

Tre?? art. 991 kodeksu cywilnego wskazuje, ?e roszczenie o zachowek jest mo?liwe wwczas, gdy sporz?dzono testament, bo w przepis stanowi, ?e roszczenie o zachowek przys?uguje tym osobom, ktrzy byliby powo?ani do dziedziczenie z mocy ustawy. Mo?na z tego wyci?gn?? wniosek, ?e je?li s? powo?ani do dziedziczenie z mocy ustawy (nie ma testamentu), to roszczenie o zachowek im nie przys?uguje.

Jednak w wyroku S?du Najwy?szego z dnia 13 lutego 2004 r. (sygn. akt II CK 444/02) stwierdzono, ?e je?eli uprawniony do zachowku, dziedzicz?cy z ustawy wesp? z innymi osobami, nie otrzyma? nale?nego mu zachowku, ma przeciwko wsp?spadkobiercom roszczenia o zap?at? sumy pieni??nej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupe?nienia. S?d przyj??, ?e dokonuj?c interpretacji przepisw prawa spadkowego trzeba te? wzi?? pod uwag? cel regulacji dotycz?cej zachowku. Ustawodawca zamierza? najbli?szym cz?onkom rodziny zmar?ego zapewni? pewne minimum, nawet je?li dosz?o do rozdania ca?ego maj?tku przez spadkodawc?. Dlatego te? nawet w razie dziedziczenia ustawowego spadkobiercy mog? domaga? si? uzupe?nienia zachowku.

W zasadzie zachowek zawsze przys?uguje cz?onkowi rodziny, je?li nie zosta? wydziedziczony. Osoba zobowi?zana do zap?acenia zachowku mog?aby si? powo?a? si? na art. 5 kodeksu cywilnego i wskaza?, ?e uprawniony do zachowku nadu?ywa swojego prawa. W orzeczeniu z dnia 19 maja 1981 r. S?d Najwy?szy stwierdzi?, ?e w sprawie o zachowek nie jest wy??czone obni?enie wysoko?ci nale?nej z tego tytu?u sumy ze wzgl?du na nadu?ycie prawa podmiotowego (art. 5 Kodeksu cywilnego) III CZP 18/81. Rwnie? w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r. S?d Najwy?szy uzna?, ?e do spadkowych praw podmiotowych mo?na zastosowa? art. 5 K.c. (sygn. akt IV CK 215/03). Chodzi o takie sytuacje, ktre mog?yby u spadkobiercw rodzi? poczucie niesprawiedliwo?ci w zwi?zku z konieczno?ci? uiszczenia zachowku, gdy osoba uprawniona do zachowku tylko w niewielkim stopniu zajmowa?a si? spadkobierca, g?wny ci??ar pomocy spadkodawcy np. finansowej spoczywa? na osobie zobowi?zanej do wyp?acenia zachowku. Nawet wwczas przyjmuje si?, ?e na podstawie art. 5 kodeksu cywilnego s?d mo?e obni?y? zachowek, ale nie mo?na osoby uprawnionej do zachowku ca?kowicie go pozbawi?.

Przyjmuje si?, ?e sposobem na unikni?cie p?acenia zachowku jest przekazanie maj?tku na mocy umowy do?ywocia. Umowa do?ywocie to odr?bny rodzaj umowy ni? umowa darowizny. W art. 993 kodeku cywilnego ustawodawca przewidzia?, ?e tylko darowizny podlegaj? doliczeniu do spadku. W przepisie tym nie wspomina si? o mo?liwo?ci doliczenie warto?ci umowy do?ywocia. Je?li wi?c syn domaga?by si? zachowku, powo?uj?c si? na fakt przekazania gospodarstwa, to mo?na w odpowiedzi na pozew stwierdzi?, ?e roszczenie jest bezzasadne, bo przepisy prawa spadkowego przewiduj? mo?liwo?? doliczenie do spadku darowizn, a nie umowy do?ywocia.

Zgodnie z art. 908 kodeksu cywilnego w zamian za przeniesienie w?asno?ci nieruchomo?ci nabywca zobowi?zuje si? zapewni? zbywcy do?ywotnie utrzymanie (umowa o do?ywocie). Powinien on, w braku odmiennej umowy, przyj?? zbywc? jako domownika, dostarcza? mu wy?ywienia, ubrania, mieszkania, ?wiat?a i opa?u, zapewni? mu odpowiedni? pomoc i piel?gnowanie w chorobie oraz sprawi? mu w?asnym kosztem pogrzeb odpowiadaj?cy zwyczajom miejscowym. Zgodnie z definicj? zawart? w Kodeksie cywilnym, przedmiotem umowy do?ywocia mo?e by? wy??cznie nieruchomo??. Dotyczy to ka?dego rodzaju nieruchomo?ci - gruntowej, budynkowej i lokalowej, a tak?e udzia?u w nieruchomo?ci.

Zgodnie z art. 158 kodeksu cywilnego umowa do?ywocia, jako umowa przenosz?ca w?asno?? nieruchomo?ci, musi by? zawarta pod rygorem niewa?no?ci w formie aktu notarialnego. W akcie notarialnym mo?na dok?adnie trzeba dok?adnie okre?li? z jakich cz??ci domu czy gospodarstwa do?ywotnim mo?e korzysta?, do jaki? ?wiadcze? jest zobowi?zany nowy w?a?ciciel nieruchomo?ci.

Dyscyplinarka dla pracodawcy

Rozwi?zanie przez pracodawc? umowy o prac? bez wypowiedzenia z winy pracownika, tzw. dyscyplinarka, postrzegane jest jako najmniej korzystny dla niego sposb zako?czenia kariery w zak?adzie pracy. Warto jednak pami?ta?, ?e ten mechanizm dzia?a w dwie strony.
Zgodnie z art. 55 1(1) kodeksu pracy (kp) pracownik mo?e rozwi?za? umow? o prac? bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopu?ci? si? ci??kiego naruszenia podstawowych obowi?zkw wobec pracownika. Szczeglne znaczenie ma fragment ci??kie naruszenie podstawowych obowi?zkw. Okre?lenie ci??kie oznacza znaczny stopie? winy pracodawcy, przy czym win? nale?y rozumie? jako win? umy?ln? lub ra??ce niedbalstwo. Zasadniczy katalog podstawowych obowi?zkw pracodawcy zawiera art. 94 kp. Nie sposb w niniejszym artykule przytoczy? go w ca?o?ci, ale tytu?em przyk?adu wskaza? nale?y na naruszanie przepisw z zakresu bezpiecze?stwa i higieny pracy oraz obowi?zek terminowego i prawid?owego wyp?acania wynagrodzenia. W praktyce w tym zakresie najcz??ciej mo?na wytkn?? pracodawcy nieprawid?owo?ci. Oczywi?cie art. 94 kp nie jest zamkni?tym katalogiem obowi?zkw pracodawcy. W zale?no?ci od okoliczno?ci konkretnego stanu faktycznego podstaw? do rozwi?zania umowy w tym trybie mo?e by? np. istotne naruszenie przez pracodawc? czci lub dobrego imienia pracownika.
W zwi?zku z okoliczno?ci?, i? to zawinione dzia?anie lub zaniechanie pracodawcy by?o bezpo?redni? przyczyn? rozwi?zania umowy o prac? w omawianym trybie, pracownikowi przys?uguje odszkodowanie. Przepisy kodeksu pracy okre?laj? jego wysoko?? w sposb sztywny, bez powi?zania ze stopniem czy rodzajem zawinienia. Odszkodowanie przys?uguje w wysoko?ci wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a je?eli umowa o prac? zosta?a zawarta na czas okre?lony lub na czas wykonania okre?lonej pracy w wysoko?ci wynagrodzenia za okres dwch tygodni. Je?eli pracodawca odmawia jego wyp?acenia, pracownik mo?e domaga? si? go w post?powaniu przed w?a?ciwym s?dem pracy. Takie odszkodowanie nie jest opodatkowane (art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osb fizycznych).
Wskaza? nale?y, i? pracownik decyduj?cy si? na rozwi?zanie umowy o prac? w tym trybie powinien dok?adnie rozwa?y? zasadno?? narusze?, ktre zarzuca pracodawcy. W przypadku gdyby okaza?o si?, i? pracownik bezpodstawnie rozwi?za? umow? o prac? w ten sposb, to pracodawca b?dzie uprawniony do dochodzenia od niego odszkodowania w tej samej wysoko?ci.
O?wiadczenie pracownika o rozwi?zaniu umowy o prac? bez wypowiedzenia powinno nast?pi? na pi?mie, z podaniem przyczyny uzasadniaj?cej rozwi?zanie umowy (art. 55 2 kp). Bardzo istotnym jest, i? w/w o?wiadczenie poprawnie mo?na z?o?y? tylko w okresie jednego miesi?ca od momentu kiedy uzyskali?my wiadomo?? o okoliczno?ci uzasadniaj?cej rozwi?zanie umowy o prac?.

Spadki po nowemu

Od 23 pa?dziernika 2011 roku zacz??a obowi?zywa? ustawa, uchwalona przez Sejm w dniu 18 marca 2011 ktra nowelizuje prawo spadkowe (Dz.U. nr 85 pod poz. 458). Zdecydowana wi?kszo?? opinii osb oceniaj?cych zmiany legislacyjne s? bardzo pozytywne. Nowelizacja wprowadzi?a szereg rozwi?za?, ktre koreluj? z oczekiwaniami wi?kszo?ci spo?ecze?stwa np. wprowadzi?a ona rozwi?zanie, ktre u?atwia spadkodawcom takie przekazanie maj?tku, aby okre?lone jego przedmioty trafi?y do konkretnie wskazanej osoby bez wzgl?du na dziedziczenie pozosta?ych sk?adnikw maj?tku. Cz?sto podawanym przyk?adem zastosowania nowych rozwi?za? legislacyjnych jest np. przekazanie, (na wypadek ?mierci), prowadzonego przez spadkodawc? przedsi?biorstwa osobie, ktra w jego ocenie daje gwarancj? nale?ytego kontynuowania dzia?alno?ci.

Przed nowelizacj? takich mo?liwo?ci do skutecznego decydowania przez spadkodawc? o sposobie podzia?u spadku nie by?o. Co implikowa?o w rzeczywisto?ci skutek w postaci braku mo?liwo?ci decydowania przez spadkodawc? jakie przedmioty nale??ce do spadku maj? przypa?? po jego ?mierci poszczeglnym osobom. Posi?kuj?c si? przytoczonym powy?ej przyk?adem mo?na wskaza?, i? cz?sto mieli?my do czynienia z sytuacj?, i? spadkodawca chc?c chocia?by przekaza? na wypadek ?mierci przedsi?biorstwo konkretnej osobie nie mia? mo?liwo?ci tak po prostu wskaza?, ?e przedsi?biorstwo przypada konkretnej osobie, a reszta masy spadkowej innym osobom. Dotychczas w prawie spadkowym istnia?a dyspozycja prawna, ktra nakazywa?a uznawa?, ?e je?eli spadkodawca w testamencie wska?e osob? powo?an? do spodku na rzecz, ktrej zrobi? zapis testamentowy powo?ania do spadku w zakresie przedmiotw maj?tkowych, ktrych warto?? wyczerpuje niemal ca?y spadek, osob? t? uznawa?o si? za spadkobierc? powo?anego do ca?ego spadku ( tj. w pozosta?ej cz??ci). W dotychczasowym stanie prawnym w celu przekazania okre?lonego sk?adnika maj?tku konkretnej osobie spadkodawca mg?by pos?u?y? si? tzw. instytucj? zapisu, ktrym spadkodawca zobowi?zywa? spadkobiercw ustawowych lub testamentowych do spe?nienia okre?lonego ?wiadczenia wyznaczonej osobie (zapisobiercy) np. mo?na by?o zobowi?za? spadkobiercw do przekazania przedsi?biorstwa na rzecz osoby wskazanej w zapisie.
Jednak w praktyce realizacja zapisw, jakie poczyni? spadkodawca na gruncie dotychczasowych regulacji prawnych (kodeksu cywilnego) spotyka?a si? z licznymi przeszkodami, ktre niejednokrotnie implikowa?y skutek w postaci niewykonania woli spadkodawcy. Takie zapisy rodzi?y obowi?zek po stronie spadkobiercy ustawowego lub testamentowego polegaj?cy na wydaniu przedmiotu oznaczonego w zapisie osobie, na rzecz, ktrej przedmiotowy zapis zosta? poczyniony natomiast osobie wskazanej w zapisie (zapisobiercy) przys?ugiwa?o z chwil? og?oszenia testamentu roszczenie o wydanie przedmiotu zapisu. Jednak cz?sto bywa?o tak, ?e spadkobiercy nie chcieli wyda? przedmiotu obj?tego zapisem, wwczas jedynym rozwi?zaniem dla zapisobiercy by?o post?powanie s?dowe, ktre by?o koszto twrcze jak rwnie? cz?sto rozstrzygni?cia by?y bardzo odleg?e w czasie. Tym samym nowela przedmiotowej ustawy przyczyni si? do wprowadzenia nowych rozwi?za? prawnych (instytucja zapisu windykacyjnego), ktre rozwi??? chocia?by w/w problem.

Zapis windykacyjny definicja znajduje si? w kodeksie cywilnym ( art. 9811 KC) zgodnie z ktrym istnieje mo?liwo?? wprowadzenia postanowienia zgodnie z ktrym w chwili otwarcia spadku oznaczona osoba nab?dzie przedmiot zapisu na w?asno??. Tym samym otwarcie spadku nast?puje z chwil? ?mierci spadkodawcy i z t? w?a?nie chwil? zapisobierca uzyska w?asno?? rzeczy czy te? prawa, ktre mo?e by? rwnie? przedmiotem zapisu. Zapisobierca tym samym staje si? w?a?cicielem ( z mocy samego prawa) a tym samym zb?dne b?dzie dochodzenie tych roszcze? na drodze post?powania s?dowego. Dla takich testamentw ( z tzw. zapisem windykacyjnym) ustawodawca zastrzeg? obowi?zek sporz?dzania ich w formie aktu notarialnego. Ustawodawca wskaza? rwnie? rzeczy i prawa ktre mog? by? wskazane w ramach zapisu windykacyjnego i tak mo?na wymieni? w ramach tego katalogu rzeczy oznaczone co do swojej to?samo?ci (np. samochd osobowy marki.. o nr. rej .. samochd), prawa maj?tkowe ktre mog? by? zbywalne, przedsi?biorstwo lub gospodarstwo rolne, u?ytkowanie, s?u?ebno??. Oczywi?cie nale?y pami?ta?, i? mo?na naby? w ramach zapisu w?asno?ci rzeczy lub praw tylko tych ktre w chwili otwarcia nale?? do spadku. Natomiast taki zapis jest bezskuteczny chocia?by z uwagi na fakt i? przedmiot zapisu nie nale?y do spadkodawcy czy te? spadkodawca by? zobowi?zany do dokonania innego rozporz?dzenia przedmiotem zapisu np. do jego zbycia, w/w przypadki implikuj? skutek w postaci bezskuteczno?ci tak dokonanego zapisu. Kolejno nale?y wskaza?, i? taki zapis nie mo?e by? dokonany z zastrze?eniem warunku czy terminu tym samym takie zastrze?enia winny by? traktowane zgodnie z dyspozycj? ustawy za niezawarte ( nie implikuj?ce, skutkw prawnych, nieistniej?ce). Obrazuj?c w/w zapisy mo?na pos?u?y? si? przyk?adem zapisu zgodnie z ktrym osoba wskazana przez spadkodawc? otrzyma rzecz pod warunkiem ze do ko?ca 2011r zmieni stan cywilny. W takim przypadku traktujemy w/w warunek jako niezastrze?ony.

Nale?y jednak przytoczy? dyspozycj? art. 9813 kodeksu cywilnego gdzie ustawodawca wskazuje, ?e je?eli z okoliczno?ci wynika, ?e bez takiego zastrze?enia spadkodawca nie uczyni?by takiego zapisu na rzecz wskazanej osoby wwczas mamy do czynienia z niewa?no?ci? zapisu windykacyjnego tj. ca?y zapis windykacyjny za niewa?ny. W mojej ocenie takie zapisy...okoliczno?ci, z ktrych wynika? mia?by brak woli uczynienia zapisu, o ile warunek nie zostanie spe?nionyb?d? w praktyce skutkowa? r?nymi interpretacjami poszczeglnych stanw faktycznych spraw. Jednak nawet stwierdzenie i? taki zapis jest niewa?ny z uwagi na zastrze?enie warunku lub terminu nie pozbawi ca?kowicie praw ( np. do przedmiotu obj?tego zapisem) osoby na rzecz ktrej taki zapis zosta? ustanowiony. Zgodnie z ustaw? traktujemy taki niewa?ny zapis windykacyjny jak zapis zwyk?y, co w konsekwencji oznacza, ?e zapisobierca traci mo?liwo?? nabycia przedmiotu zapisu z mocy prawa z chwil? otwarcia spadku a jego nabycie mo?e nast?pi? przez zawarcie w?a?ciwej umowy przenosz?cej w?asno?? ze spadkobiercami czy te? mo?e mie? fina? na wokandzie s?dowej.
Nabycie przedmiotu windykacyjnego tak jak nabycie spadku dokonuje si? w trakcie post?powania s?dowego gdzie s?d w postanowieniu dokonuje stwierdzenia, ?e od dnia otwarcia spadku przedmiot zapisu windykacyjnego sta? si? w?asno?ci? wskazanej w nim osoby.

Zg?oszenie robt budowlanych

Katalog robt budowlanych co do ktrych nie ma konieczno?ci uzyskiwania decyzji administracyjnej pozwolenia na budow? zawiera pozycje, ktre wymagaj? tzw. zg?oszenia. Zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego zg?oszenia w?a?ciwemu organowi wymaga budowa nast?puj?cych obiektw:
1) obiektw gospodarczych zwi?zanych z produkcj? roln? i uzupe?niaj?cych zabudow? zagrodow? w ramach istniej?cej dzia?ki siedliskowej:
a) parterowych budynkw gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpi?to?ci konstrukcji nie wi?kszej ni? 4,80 m,
b) p?yt do sk?adowania obornika,
c) szczelnych zbiornikw na gnojwk? lub gnojowic? o pojemno?ci do 25 m3,
d) naziemnych silosw na materia?y sypkie o pojemno?ci do 30 m3 i wysoko?ci nie wi?kszej ni? 4,50 m,
e) suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2;
2) wolno stoj?cych parterowych budynkw gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oran?erii (ogrodw zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym ??czna liczba tych obiektw na dzia?ce nie mo?e przekracza? dwch na ka?de 500 m2 powierzchni dzia?ki;
3) indywidualnych przydomowych oczyszczalni ?ciekw o wydajno?ci do 7,50 m3 na dob?;
4) wiat przystankowych i peronowych;
5) budynkw gospodarczych o powierzchni zabudowy do 20 m2, s?u??cych jako zaplecze do bie??cego utrzymania linii kolejowych, po?o?onych na terenach stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa i b?d?cych we w?adaniu zarz?du kolei;
6) wolno stoj?cych kabin telefonicznych, szaf i s?upkw telekomunikacyjnych;
7) parkometrw z w?asnym zasilaniem;
8) boisk szkolnych oraz boisk, kortw tenisowych, bie?ni s?u??cych do rekreacji;
9) miejsc postojowych dla samochodw osobowych do 10 stanowisk w??cznie;
10) zatok parkingowych na drogach wojewdzkich, powiatowych i gminnych;
11) tymczasowych obiektw budowlanych, niepo??czonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbirki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie okre?lonym w zg?oszeniu, o ktrym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie p?niej ni? przed up?ywem 120 dni od dnia rozpocz?cia budowy okre?lonego w zg?oszeniu;
12) gospodarczych obiektw budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpi?to?ci konstrukcji nie wi?kszej ni? 4,80 m, przeznaczonych wy??cznie na cele gospodarki le?nej i po?o?onych na gruntach le?nych Skarbu Pa?stwa;
13) obiektw budowlanych pi?trz?cych wod? i upustowych o wysoko?ci pi?trzenia poni?ej 1 m poza rzekami ?eglownymi oraz poza obszarem parkw narodowych, rezerwatw przyrody i parkw krajobrazowych oraz ich otulin;
14) przydomowych basenw i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2;
15) pomostw o d?ugo?ci ca?kowitej do 25 m i wysoko?ci, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, s?u??cych do:
a) cumowania niewielkich jednostek p?ywaj?cych, jak ?odzie, kajaki, jachty,
b) uprawiania w?dkarstwa,
c) rekreacji;
16) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnie? brzegw rzek i potokw grskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wd wewn?trznych, niestanowi?cych konstrukcji oporowych;
17) pochylni przeznaczonych dla osb niepe?nosprawnych;
18) instalacji zbiornikowych na gaz p?ynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemno?ci do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;
19) telekomunikacyjnych linii kablowych;
20) kanalizacji kablowej;
21) urz?dze? pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewn?trznymi, pa?stwowej s?u?by hydrologiczno-meteorologicznej i pa?stwowej s?u?by hydrogeologicznej:
a) posterunkw: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz wd podziemnych,
b) punktw: obserwacyjnych stanw wd podziemnych oraz monitoringu jako?ci wd podziemnych,
c) piezometrw obserwacyjnych i obudowanych ?rde?;
22) przy??czy: elektroenergetycznych, wodoci?gowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Z tym ?e konieczne jest sporz?dzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyj?tej do pa?stwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
23) ogrodze? od strony drg, ulic, placw, torw kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodze? o wysoko?ci powy?ej 2,20 m i wykonywanie robt budowlanych polegaj?cych na instalowaniu:
a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, u?yteczno?ci publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytkw,
b) urz?dze? o wysoko?ci powy?ej 3 m na obiektach budowlanych,
24) budowa obiektw ma?ej architektury w miejscach publicznych.

Zg?oszenia w?a?ciwemu organowi wymaga rwnie? wykonywanie robt budowlanych, polegaj?cych na:
1) remoncie istniej?cych obiektw budowlanych i urz?dze? budowlanych, z wyj?tkiem obiektw wpisanych do rejestru zabytkw;
2) dociepleniu budynkw o wysoko?ci do 12 m;
3) utwardzeniu powierzchni gruntu na dzia?kach budowlanych;
4) instalowaniu tablic i urz?dze? reklamowych, z wyj?tkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytkw w rozumieniu przepisw o ochronie zabytkw i opiece nad zabytkami oraz z wyj?tkiem reklam ?wietlnych i pod?wietlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisw o ruchu drogowym;
5) wykonywaniu urz?dze? melioracji wodnych szczeg?owych, z wyj?tkiem:
a) ziemnych staww hodowlanych,
b) urz?dze? melioracji wodnych szczeg?owych usytuowanych w granicach parkw narodowych, rezerwatw przyrody i parkw krajobrazowych oraz ich otulin;
6) wykonywaniu uj?? wd ?rdl?dowych powierzchniowych o wydajno?ci poni?ej 50 m3/h oraz obudowy uj?? wd podziemnych;
7) przebudowie sieci elektroenergetycznych, wodoci?gowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;
8) przebudowie drg, torw i urz?dze? kolejowych;
9) wykonywaniu podczyszczeniowych robt czerpalnych polegaj?cych na usuni?ciu sp?yce? dna, powsta?ych w czasie u?ytkowania basenw i kana?w portowych oraz torw wodnych, w stosunku do g??boko?ci technicznych (eksploatacyjnych) i nachyle? skarp podwodnych akwenu.

Pozwolenie na rozbirk?

W j?zyku potocznym zwykle mwi si? o pozwoleniu na budow?. W ?wiadomo?ci zwykle funkcjonuje przekonanie, ?e pozwolenia wymaga budowa lub przebudowa.
Zgodnie z Prawem budowlanym stosownego pozwolenia wymaga te? wykonanie robt polegaj?cych na rozbirce, wyburzeniu.
Przy rozbirce podobnie jak przy budowie obowi?zuje zasada okre?lona w art. 28 Prawa budowlanego, ?e wszystkie roboty budowlane mo?na wykonywa? po uzyskaniu stosownej ostatecznej decyzji.
Rozbirka czy wyburzenie to te? s? roboty budowlane.

Podobne jak przy budowie tak te? przy rozbirce istniej? wyj?tki.
Prawo budowlane w niektrych przypadkach odst?puje od zasady uzyskiwania decyzji pozwolenia na rozbirk?.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia nie wymaga rozbirka:
1) budynkw i budowli
- niewpisanych do rejestru zabytkw oraz nieobj?tych ochron? konserwatorsk?
- o wysoko?ci poni?ej 8 m, je?eli ich odleg?o?? od granicy dzia?ki jest nie mniejsza ni? po?owa wysoko?ci;
2) obiektw i urz?dze? budowlanych, na budow? ktrych nie jest wymagane pozwolenie na budow?, je?eli nie podlegaj? ochronie jako zabytki.

Rozbirka obiektw budowlanych, o ktrych mowa w pkt 1, wymaga uprzedniego zg?oszenia w?a?ciwemu organowi, w ktrym nale?y okre?li? rodzaj, zakres i sposb wykonywania tych robt.

Wszystkie inne roboty rozbirkowe wymagaj? uzyskania pozwolenia.

W przypadku rozbirki budynkw i budowli
- niewpisanych do rejestru zabytkw oraz nieobj?tych ochron? konserwatorsk?
- o wysoko?ci poni?ej 8 m, je?eli ich odleg?o?? od granicy dzia?ki jest nie mniejsza ni? po?owa wysoko?ci;
mo?e by? na?o?y? obowi?zek uzyskania pozwolenia na rozbirk?, je?eli rozbirka tych obiektw:
1) mo?e wp?yn?? na pogorszenie stosunkw wodnych, warunkw sanitarnych oraz stanu ?rodowiska lub
2) wymaga zachowania warunkw, od ktrych spe?nienia mo?e by? uzale?nione prowadzenie robt zwi?zanych z rozbirk?.

W?a?ciwy organ mo?e ??da?, ze wzgl?du na bezpiecze?stwo ludzi lub mienia, przedstawienia danych o obiekcie budowlanym lub dotycz?cych prowadzenia robt rozbirkowych.

W wyj?tkowych sytuacjach roboty zabezpieczaj?ce i rozbirkowe mo?na rozpocz?? przed uzyskaniem pozwolenia na rozbirk? lub przed ich zg?oszeniem, tylko wtedy je?eli maj? one na celu usuni?cie bezpo?redniego zagro?enia bezpiecze?stwa ludzi lub mienia. Rozpocz?cie takich robt nie zwalnia od obowi?zku bezzw?ocznego uzyskania pozwolenia na rozbirk? lub zg?oszenia o zamierzonej rozbirce obiektu budowlanego.

Nale?y pami?ta? by wniosek o pozwolenia na budow? lub rozbirk? z?o?y? znacznie wcze?niej ni? planowane rozpocz?cie prac gdy? pozwolenie na budow? lub rozbirk? obiektu budowlanego nie b?dzie wydane w dniu sk?adania wniosku. Decyzja mo?e by? wydane po przeprowadzeniu stosownego post?powania. Do post?powania stosuje si? przepisy Kodeksu post?powania administracyjnego.

Decyzje tak? wydaje w?a?ciwy miejscowo Starosta. Jest to decyzja administracyjna, od ktrej przys?uguje odwo?anie w ci?gu 14 dni.

UCHYLENIE OBOWI?ZKU ALIMENTACYJNEGO WZGL?DEM PE?NOLETNIEGO DZIECKA

Pan Tomasz chcia?by wiedzie? w jakich okoliczno?ciach mo?e stara? si? o uchylenie wobec niego obowi?zku alimentacyjnego na pe?noletniego syna.

Obowi?zek alimentacyjny rodzicw w stosunku do dzieci nie jest w ?aden sposb ograniczony wiekiem dziecka. Ograniczenia wiekowe obowi?zuj? jedynie w stosunku do wyp?at z Funduszu Alimentacyjnego.
Oznacza to, ?e w poszczeglnych przypadkach obowi?zek zap?aty alimentw b?dzie obci??a? rodzica nawet przez ca?e ?ycie. Niemniej Kodeks Rodzinny i Opieku?czy daje w pewnych sytuacjach mo?liwo?? uchylenia si? przez osob? zobowi?zan? od swojego obowi?zku. Mowa o art. 1333 Kodeksu, ktry w przypadku pe?noletno?ci dziecka pozwala na uchylenie si? od obowi?zku alimentacji w sytuacji, gdy zap?ata po??czona jest z nadmiernym uszczerbkiem dla zobowi?zanego lub osoba uprawniona nie dok?ada stara? w celu uzyskania mo?liwo?ci samodzielnego utrzymania si?. Przes?anki nie musz? by? spe?nione ??cznie.
Nadmierny uszczerbek jest przez s?downictwo rozumiany jako sytuacja, w ktrej zap?ata ?wiadcze? alimentacyjnych powoduje istotne ograniczenie mo?liwo?ci zaspokajania w?asnych usprawiedliwionych potrzeb osoby zobowi?zanej, cho?by nie prowadzi?o to do ?ycia w niedostatku.
Niedok?adanie nale?ytych stara? w celu uzyskania mo?liwo?ci samodzielnego utrzymania si?, to w szczeglno?ci sytuacja, gdy osoba uprawniona nie podejmuje prb znalezienia zatrudnienia. W tym poj?ciu mieszcz? si? przyk?adowo tak?e takie sytuacje jak: niedope?nianie obowi?zkw nak?adanych na bezrobotnego przez Urz?d Pracy a prowadz?ce do jego skre?lenia z listy bezrobotnych, zbyt wygrowane wymagania osoby uprawnionej w stosunku do ofert dost?pnych na rynku, czy niedostateczne zaanga?owanie w utrzymanie istniej?cego stanowiska pracy prowadz?ce do jego utraty.
Sprawy o uchylenie obowi?zku alimentacyjnego niezale?nie od warto?ci przedmiotu sporu rozpatrywane s? przez S?dy Rejonowe w?a?ciwe miejscowo dla osoby uprawnionej do otrzymywania ?wiadcze? alimentacyjnych.
Op?ata od pozwu, to kwota stanowi?ca 5% warto?ci ?wiadcze? alimentacyjnych nale?nych uprawnionemu na jeden rok.

Czy w?a?ciciel ponosi odpowiedzialno?? cywiln? za szkody wyrz?dzone przez zwierz?ta oraz odpowiedzialno?? z tytu?u wykrocze??

W?a?ciciel zwierz?cia domowego powinien sprawowa? nad nim nadzr w taki sposb, aby nie stanowi?o ono zagro?enia dla ?ycia, zdrowia i mienia innych osb. W przypadku niedope?nienia nale?ytej staranno?ci w nadzorze nad pupilem osoba sprawuj?ca nad nim piecz? mo?e zosta? zmuszona do pokrycia wyrz?dzonych przez niego szkd na podstawie przepisw prawa cywilnego albo nawet odpowiada? za wykroczenie.
Na gruncie prawa cywilnego zasad? jest, ?e osoba, ktra zwierz? chowa albo si? nim pos?uguje, obowi?zana jest do naprawienia wyrz?dzonej przez nie szkody niezale?nie od tego, czy by?o pod jej nadzorem, czy te? zab??ka?o si? lub uciek?o, chyba, ?e ani on, ani osoba, za ktr? ponosi odpowiedzialno??, nie ponosz? winy. Jednak?e, nawet wwczas, gdy osoba, ktra zwierz? chowa lub si? nim pos?uguje, nie by?a odpowiedzialna wed?ug powy?szych zasad, poszkodowany mo?e od niej ??da? ca?kowitego lub cz??ciowego naprawienia szkody, je?eli z okoliczno?ci, a zw?aszcza z porwnania stanu maj?tkowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, ?e wymagaj? tego zasady wsp??ycia spo?ecznego.
Odnosz?c si? natomiast do mo?liwych przypadkw odpowiedzialno?ci z tytu?u wykrocze?, nale?y wskaza? nast?puj?ce sytuacje:
niezachowanie zwyk?ych lub nakazanych ?rodkw ostro?no?ci przy trzymaniu zwierz?cia (np. prowadzenie psa bez smyczy i kaga?ca);
dra?nienie lub p?oszenie zwierz?cia powoduj?ce, i? staje si? ono niebezpieczne;
pozostawienie zwierz?cia na drodze publicznej w okoliczno?ciach, w ktrych mo?e to spowodowa? niebezpiecze?stwo lub stanowi? utrudnienie w ruchu drogowym;
dopuszczanie do niszczenia przez zwierz? znajduj?ce si? pod nadzorem terenw przeznaczonych do u?ytku publicznego, w tym uszkadzanie lub niszczenie ro?linno?ci (na przyk?ad kopanie przez psa dziur w trawniku);
puszczanie psa luzem w lesie poza czynno?ciami zwi?zanymi z polowaniem;
niedope?nienie obowi?zku zaszczepienia psa przeciwko w?ciekli?nie;
hodowanie lub utrzymywanie bez zgody starosty chartw rasowych lub ich miesza?cw;
prowadzenie hodowli lub utrzymywanie bez zezwolenia psa rasy uznanej za agresywn?.

ODPRAWA RENTOWA I EMERYTALNA

Przepis art. 92 kodeksu pracy (kp) stanowi o prawie do odprawy pieni??nej pracownikw spe?niaj?cych warunki uprawniaj?ce do renty z tytu?u niezdolno?ci do pracy lub emerytury.
Zwi?zek z przej?ciem na emerytur? lub rent?
Konieczny jest zwi?zek mi?dzy ustaniem stosunku pracy a przej?ciem na rent? z tytu?u niezdolno?ci do pracy lub emerytur?. Jest on ujmowany raczej szeroko w orzecznictwie S?du Najwy?szego. Do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne, aby rozwi?zano stosunek pracy bezpo?rednio z powodu przej?cia pracownika na rent? lub emerytur? i tak np. gdy pracownik przechodzi na rent? lub emerytur? w pewnym okresie po ustaniu stosunku pracy, lecz nast?puje to bezpo?rednio np. po okresie nieprzerwanego pobierania zasi?ku chorobowego, zapocz?tkowanego jeszcze w czasie trwania stosunku pracy, ma prawo do odprawy. Nie przys?uguje ona jednak pracownikowi, ktry rozwi?za? umow? o prac? w zwi?zku z przej?ciem na rent? rodzinn?; tak?e rozwi?zanie stosunku pracy, wraz z ktrym pracownik uzyskuje ?wiadczenie przedemerytalne, nie jest ustaniem stosunku pracy "w zwi?zku z przej?ciem na emerytur?" w rozumieniu art. 921 1 kp.
Wysoko?? odprawy

Odprawa przys?uguje pracownikowi w wysoko?ci jednomiesi?cznego wynagrodzenia. Wysoko?? tego wynagrodzenia ustala si? tak, jak ekwiwalent pieni??ny za urlop. Przepisy szczeglne odnosz?ce si? do r?nych grup zawodowych oraz uk?ady zbiorowe pracy mog? jednak ustala? wy?sz? odpraw?. Nale?y zarazem zaznaczy?, ?e przepisy pozakodeksowe (np. uk?ady zak?adowe) przewiduj?ce odprawy emerytalne i rentowe, nie mog? by? mniej korzystne dla pracownika ni? przepisy prawa pracy (art. 9 2 kp), a gdyby tak by?o, nale?y zamiast nich stosowa? korzystniejsze przepisy prawa pracy, czyli wyp?aci? odpraw? w wysoko?ci jednomiesi?cznego wynagrodzenia.

Odprawa podlega opodatkowaniu jak wynagrodzenie za prac?. Podlega ona rwnie? ochronie przed potr?ceniami (art. 87 kp) tak jak wynagrodzenie za prac?. W sytuacji, gdy pracodawca uchyla si? od wyp?aty ?wiadczenia, pracownikowi przys?uguje mo?liwo?? realizacji przys?uguj?cego mu prawa na drodze post?powania s?dowego.

ZAMIANA WIECZYSTEGO U?YTKOWANIA WE W?ASNO??

Budynek jest posadowiony na gruncie u?ytkowanym wieczy?cie, zosta? wyremontowany i jego warto?? wzros?a dwukrotnie. Op?acam op?at? za u?ytkowanie, ale jestem zainteresowana zmiana formy z u?ytkowania we w?asno?? nie wiem tylko czy musz? sie spieszy?, czy mog? jeszcze poczeka?, st?d moje pytanie , czy wg nowych przepisw ktre wejd? w ?ycie w 2012 roku gminy b?d?ce w?a?cicielami gruntw b?d? mog?y dokona? podwy?szenia op?aty za u?ytkowanie w zwi?zku z tym ?e na dzia?ce znajduje si? budynek o znacznie wi?kszej warto?ci ni? kilka lat temu, czy w ogle zmieni si? zasada naliczania op?at za u?ytkowanie wieczyste i w jaki sposb, czy korzystniej b?dzie zmieni? u?ytkowanie we w?asno?? ju? teraz czy mo?e bezpiecznie mo?na poczeka? do nast?pnego roku.

Termin zg?aszania przez obywateli i inne uprawnione podmioty ??dania przekszta?cenia prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci up?ynie dnia 31 grudnia 2012 r.

Za decyzj? ko?cz?c? post?powanie wszcz?te wnioskiem po 31 grudnia 2006 r., op?ata skarbowa wynosi 10,00 z? (nie dotyczy decyzji umarzaj?cych post?powanie lub wydawanych w post?powaniu odwo?awczym albo w trybie szczeglnym).
Osoba, na rzecz ktrej zosta?o przekszta?cone prawo u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci, jest obowi?zana do uiszczenia dotychczasowemu w?a?cicielowi op?aty z tytu?u tego przekszta?cenia. Jej wysoko?? stanowi r?nic? pomi?dzy warto?ci? prawa w?asno?ci nieruchomo?ci a warto?ci? przys?uguj?cego u?ytkowania wieczystego.
Wyceny tych praw dokonuje rzeczoznawca maj?tkowy. Oznacza to, ?e im d?u?ej trwa u?ytkowanie wieczyste, tym jego warto?? rynkowa jest mniejsza, a w konsekwencji op?ata za przekszta?cenie b?dzie wy?sza. Jednocze?nie organ wydaj?cy decyzj? na wniosek u?ytkownika wieczystego mo?e udzieli? bonifikaty od op?aty si?gaj?cej nawet 99 proc. jej warto?ci, a tak?e roz?o?y? j? na raty, na czas nie krtszy ni? dziesi?? lat i nie d?u?szy ni? 20 lat.

Niejednokrotnie zatem op?acalno?? ekonomiczna przekszta?cenia b?dzie uzale?niona od zakresu udzielonej bonifikaty. Jej wysoko?? ustalana jest indywidualnie, przy czym uzale?niona jest g?wnie od przeznaczenia nieruchomo?ci i miejsca jej po?o?enia. Z regu?y na najwi?ksze bonifikaty liczy? mog? u?ytkownicy wieczy?ci nieruchomo?ci przeznaczonych na cele mieszkaniowe oraz sp?dzielnie mieszkaniowe ustanawiaj?ce odr?bn? w?asno?? lokali na rzecz cz?onkw sp?dzielni.
Nale?y liczy? si? z obowi?zkiem zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty, je?eli osoba, na rzecz ktrej zosta?o przekszta?cone prawo u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci przed up?ywem 5 lat, licz?c od dnia przekszta?cenia, zby?a lub wykorzysta?a nieruchomo?? na inne cele ni? te, ktre stanowi?y podstaw? udzielenia bonifikaty.

Prawo do nieodp?atnego przekszta?cenia przys?uguje u?ytkownikom wieczystym i ich nast?pcom prawnym, ktrym oddano nieruchomo?? w u?ytkowanie wieczyste w zamian za wyw?aszczenie lub przej?cie nieruchomo?ci gruntowej na rzecz Skarbu Pa?stwa na podstawie innych tytu?w, przed dniem 5 grudnia 1990r., niezale?nie od przeznaczenia tej nieruchomo?ci.

Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekszta?ceniu prawa u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459, z 2007 r. Nr 191, poz. 1371, z 2009 r. Nr 206, poz. 1590) osobie fizycznej, ktrej dochd miesi?czny na jednego cz?onka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeci?tnego miesi?cznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie p?rocze roku poprzedzaj?cego rok, w ktrym z?o?ono wniosek o przekszta?cenie, og?oszonego przez Prezesa G?wnego Urz?du Statystycznego na podstawie odr?bnych przepisw, organ w?a?ciwy do wydania decyzji udziela, na jej wniosek, 90% bonifikaty od op?aty, je?eli nieruchomo?? jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub przeznaczona pod tego rodzaju zabudow?. Natomiast osobom fizycznym, ktre u?ytkowanie wieczyste uzyska?y przed dniem 5 grudnia 1990 r. oraz ich nast?pcom prawnym, organ w?a?ciwy do wydania decyzji udziela, a ich wniosek, 50% bonifikaty.

Nie dotyczy to sp?dzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odr?bnej w?asno?ci na rzecz cz?onkw oraz w?a?cicieli lokali, ktrym przekszta?cono udzia? w prawie u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci, a tak?e zbycia na rzecz osoby bliskiej.
U?ytkownik wieczysty nie poniesie natomiast op?at notarialnych i podatku od czynno?ci cywilnoprawnych wyst?puj?cych przy nabywaniu nieruchomo?ci na postawie umowy cywilnoprawnej.
Je?eli "operacja przekszta?cenie" przebieg?a pomy?lnie, na jej ko?cu nast?puje wydanie decyzji administracyjnej przekszta?caj?cej prawo u?ytkowania wieczystego w prawo w?asno?ci nieruchomo?ci.

Natomiast aktualizacja wysoko?ci op?at rocznych za u?ytkowanie wieczyste gruntu jest narz?dziem, ktre zmierza do powi?zania warto?ci ?wiadczenia wieczystego u?ytkownika z rzeczywist? warto?ci? gruntu oddanego mu do u?ywania. Aktualizacja mo?e skutkowa? zarwno podwy?szeniem op?aty, jak i jej obni?eniem, jednak najcz?stsz? sytuacj? jest w?a?nie zwi?kszenie obci??enia u?ytkownika wieczystego.
Nale?y odr?ni? zmian? wysoko?ci op?aty przy zastosowaniu tej samej stawki od zmiany wysoko?ci stawki procentowej op?aty. Zmian? wysoko?ci op?aty rocznej reguluj? art. 7781 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo?ciami (dalej: u. og. n. ), za? o zmianie stawki procentowej op?aty mowa jest w art. 7476 u. og. n.
Wysoko?? op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego mo?e by? aktualizowana raz w roku. Oczywi?cie, przes?ank? do aktualizacji jest zmiana warto?ci nieruchomo?ci.
Stawka procentowa op?aty rocznej za nieruchomo?ci gruntowe wynosi:
1) 0,3 % ceny w przypadku nieruchomo?ci oddanych:? na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa, w tym ochrony przeciwpo?arowej,? pod budow? obiektw sakralnych wraz z budynkami towarzysz?cymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiww i muzew diecezjalnych, seminariw duchownych, domw zakonnych oraz siedzib naczelnych w?adz ko?cio?w i zwi?zkw wyznaniowych,? na dzia?alno?? charytatywn? oraz na niezarobkow? dzia?alno?? opieku?cz?, kulturaln?, lecznicz?, o?wiatow?, wychowawcz?, naukow? lub badawczo-rozwojow?;
2) 1% ceny w przypadku nieruchomo?ci gruntowych oddanych na:? cele rolne,? cele mieszkaniowe,? na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej i innych celw publicznych oraz dzia?alno?? sportow?;
3) 2% w przypadku nieruchomo?ci gruntowych przeznaczonych na dzia?alno?? turystyczn?;
4) 3% za pozosta?e nieruchomo?ci gruntowe

ZDAERZENIE Z DZIKIEM, JELENIEM, CZYLI ODPOWIEDZIALNO?? ZA SZKODY WYRZ?DZONE PRZEZ ZWIERZ?TA ?OWNE

W celu ustalenia podstaw prawnych do dochodzenia roszcze? odszkodowawczych oraz podmiotw zobowi?zanych ewentualnie do naprawienia szkody w przypadku zdarze? szkodowych ze zwierzyn? le?n? nale?y przede wszystkim ustali?, czy zwierz? wyrz?dzaj?ce szkod? w poje?dzie jest zwierzyn? ?own?. Katalog zwierz?t ?ownych, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ustawy z dnia 13 pa?dziernika 1995 r. Prawo ?owieckie (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 42 , poz. 372 z p?n. zm.) wskazany zosta? przez ministra w?a?ciwego do spraw ?rodowiska, po zasi?gni?ciu opinii ministra w?a?ciwego do spraw rolnictwa oraz Pa?stwowej Rady Ochrony Przyrody i Polskiego Zwi?zku ?owieckiego w Rozporz?dzeniu z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunkw zwierz?t ?ownych (Dz. U. nr 45 poz. 433).

Jak wynika z 1 ust. 1 pkt. f) rozporz?dzenia Ministra ?rodowiska z w sprawie ustalenia listy gatunkw zwierz?t ?ownych dzik, ew. jele? zosta? zakwalifikowany, jako tzw. zwierzyna gruba. Pozosta?ymi gatunkami zwierz?t zaliczonymi do tej kategorii s?: ?o?, jele? szlachetny, jele? sika, daniel, sarna, muflon.

Aktem prawnym, b?d?cym podstaw? prawn? zg?aszanych roszcze? b?dzie wwczas ustawa z dnia 13 pa?dziernika 1995 r. Prawo ?owieckie (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 z p?n. zm.), jak rwnie? kodeks cywilny w zakresie podstaw odpowiedzialno?ci (art. 415 i n.) oraz zasad ustalania wysoko?ci odszkodowania (art. 361).

Zgodnie z pierwszym z ww. aktw prawnych za tzw. szkody ?owieckie, a wi?c szkody, do ktrych dosz?o w uprawach i p?odach rolnych wyrz?dzonych przez dziki, ?osie, jelenie, daniele, sarny, muflony oraz przy wykonywaniu polowania odpowiedzialno??, co do zasady, ponosi dzier?awca lub zarz?dca obwodu ?owieckiego (art. 46 Prawa ?owieckiego). Ponadto, co najistotniejsze pami?ta? nale?y, ?e jednym z zada?, ktre w ramach gospodarki ?owieckiej winni realizowa? dzier?awcy lub zarz?dcy obwodw ?owieckich, jest ochrona zwierzyny przed zagro?eniem ruchu pojazdw samochodowych na drogach krajowych i wojewdzkich (art. 11 ust. 2 pkt.8). Powinno si? to wyra?a? m.in. poprzez uniemo?liwienie lub ograniczenie migracji zwierz?t do du?ych skupisk ludzkich a tak?e dbanie o w?a?ciwe oznakowanie drg znakami ostrzegaj?cymi o bytowaniu (w?drwkach) w tej okolicy dzikich zwierz?t. Fakt ten powinien zosta? zg?oszony przez wskazywane podmioty, do w?a?ciwego zarz?dcy drogi, ktry jest odpowiedzialny za usytuowanie i konserwacj? odpowiednich oznakowa? drogowych.

W razie wi?c zaj?cia zdarzenia szkodowego z udzia?em zwierz?cia ?yj?cego w stanie wolnym mo?e si? okaza?, ?e ponosi? ewentualn? odpowiedzialno?? za szkod? mo?e zarz?dca b?d? dzier?awca obwodu ?owieckiego (zazwyczaj ko?o ?owieckie Polskiego Zwi?zku ?owieckiego lub rzadziej inna jednostka), z uwagi na niedochowanie ci???cych na nich obowi?zkw w zakresie gospodarki zwierzyn? ?own?. W sytuacjach bowiem, gdy z przyczyn zaniedba? w zakresie informowania zarz?dcw drg o w?drwkach zwierz?t b?d? tez maj?cymi posta? zaniedbania w zakresie ograniczenia lub uniemo?liwienia migracji zwierz?t i dopuszczania do ich swobodnego przemieszczania si? dojdzie do wyst?pienia szkody np. kolizji drogowej z udzia?em zwierz?t ?ownych, wwczas po stronie osoby poszkodowanej powstanie roszczenie o jej naprawienie do podmiotu winnego zaniedba?.
Z roszczeniami mo?na zwrci? si? bezpo?rednio do "sprawcy" szkody, b?d? do jego ubezpieczyciela w zakresie odpowiedzialno?ci cywilnej. W razie za? odmowy spe?nienia ?wiadczenia przys?uguje osobom poszkodowanym wyst?pienie z powdztwem odszkodowawczym do s?du powszechnego w?a?ciwego miejscowo wed?ug zamieszkania pozwanego.

S?U?EBNO?? PRZESY?U

Przepisy dotycz?ce s?u?ebno?ci przesy?u, s? przepisami stosunkowo nowymi, zosta?y dodane do Kodeksu Cywilnego w 2008 roku. Zosta?y one dodane do kodeksu w celu uregulowania stosunkw prawnych pomi?dzy przedsi?biorstwami przesy?owymi a w?a?cicielami gruntw przez ktre biegn? instalacje. Wa?nym motywem by?a rwnie? ch?? u?atwienia przysz?ych inwestycji w sieci przesy?owe.
W my?l tych przepisw nieruchomo?? mo?na obci??y? na rzecz przedsi?biorcy, ktry zamierza wybudowa? lub ktrego w?asno?? stanowi? urz?dzenia, s?u??ce do doprowadzania lub odprowadzania p?ynw, pary, gazu, energii elektrycznej, prawem polegaj?cym na tym, ?e przedsi?biorca mo?e korzysta? w oznaczonym zakresie z nieruchomo?ci obci??onej, zgodnie z przeznaczeniem tych urz?dze?.
S?u?ebno?? przesy?u okre?la zakres w jakim przedsi?biorca przesy?owy mo?e korzysta? z cudzej nieruchomo?ci.
S?u?ebno?? mo?e zosta? ustanowiona na dwa sposoby: poprzez umow? mi?dzy stronami zawart? w formie aktu notarialnego lub poprzez orzeczenie s?du, zapad?e na skutek wniosku jednej ze stron. Zarwno w jednym, jak i w drugim przypadku warto zadba? o to, by rozstrzygn?? kwestie zwi?zane z wynagrodzeniem za dotychczasowe korzystanie przez przedsi?biorc? przesy?owego w nieruchomo?ci.
Cz?stym zjawiskiem w praktyce jest sytuacja, w ktrej przedsi?biorstwa przesy?owe po wezwaniu przez w?a?ciciela nieruchomo?ci do uregulowania stanu prawnego, wyst?puj? do s?du z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia s?u?ebno?ci przesy?u. By wniosek przedsi?biorstwa by? zasadny musi ono korzysta? od 20 lat (w przypadku z?ej wiary, czyli ?wiadomo?ci przedsi?biorcy, ?e urz?dzenia przesy?owe znajduj? si? na nieruchomo?ci do ktrej nie ma on tytu?u prawnego 30 lat) z trwa?ego i widocznego urz?dzenia przesy?owego.
W przypadku stwierdzenia przez s?d, ?e przedsi?biorca przesy?owy naby? przez zasiedzenie s?u?ebno?? przesy?u wynagrodzenie dla w?a?ciciela nieruchomo?ci nie nale?y si?.
W?a?cicielowi nieruchomo?ci przys?uguje tak?e roszczenie do przedsi?biorcy przesy?owego o to, by naby? on nieruchomo?? na ktrej znajduj? si? urz?dzenia przesy?owe, ale tylko wtedy, gdy korzystanie z nieruchomo?ci sta?o si? niemo?liwe lub bardzo utrudnione. Roszczenie to przys?uguje, gdy warto?? urz?dze? przesy?owych znacznie przewy?sza warto?? zaj?tej nieruchomo?ci.